Vẽ nên Hư không: Giới thiệu về nghệ thuật trừu tượng ở Trung Đông (Phần 2)

THỦ CÔNG MỸ NGHỆ VÀ TRUYỀN THỐNG CỔ ĐẠI

Nhiều nghệ sĩ và các nhóm nghệ sĩ mới thành lập trong khu vực vào giữa thế kỷ 20 đã tìm đến nghệ thuật truyền thống và lịch sử của quốc gia mình để lấy cảm hứng cho các tác phẩm trừu tượng. Các nghệ sĩ đến từ Iraq - như Saadi Kaabi và Dia al-Azzawi - cũng như từ Syria, chẳng hạn Moustafa Fathi, đã khai thác các yếu tố thẩm mỹ tiền Hồi giáo trong sáng tác của mình. Những yếu tố này bao gồm các hình trăng lưỡi liềm lấy cảm hứng từ văn hóa Mesopotamia và các hình học đơn giản vốn xuất hiện trong hệ thống Cuneiform cổ đại. Trong khi đó, các nghệ sĩ tại Morocco - tiêu biểu như Mohamed Melehi với tác phẩm Untitled - và tại Algeria, như Rachid Koraïchi, đã sử dụng các biểu tượng từ di sản Amazigh trong nghệ thuật của mình trong khi các nghệ sĩ ở Ai Cập lại lấy cảm hứng từ triết học Sufi và các họa tiết Ai Cập cổ đại (ví dụ như tác phẩm Untitled, 2004 của Mostafa Abdel Moity).

Năm 1967, một số nghệ sĩ ở Algeria đã ban hành một bản tuyên ngôn tuyên bố thành lập nhóm Aouchem (có nghĩa là “hình xăm” trong tiếng Ả Rập). Theo giám tuyển Suheyla Takesh, “Họ lập luận rằng các dấu hiệu ma thuật là một yếu tố của văn hóa dân gian mà – bất chấp những biến đổi liên tục dưới ảnh hưởng của nước ngoài – vẫn luôn là trọng tâm trong nỗ lực sáng tạo của các nghệ sĩ và thợ thủ công địa phương ‘kể từ thời La Mã.’”

Mustafa Fathi_Untitled, 1994, Mixed media on canvas, 139x167 cm

CHỮ VIẾT Ả RẬP

Việc sử dụng chữ cái Ả Rập trong nghệ thuật hiện đại, thay vì các văn bản thư pháp truyền thống, đã phát triển mạnh ở Trung Đông vào những năm 1950, được biết đến với tên gọi phong trào Hurufiyya. Khi những hình thức này được sử dụng trong các tác phẩm trừu tượng, trọng tâm là đường nét, hình dạng và màu sắc hơn là ý nghĩa của từ ngữ (ví dụ, họa sĩ người Algeria Mahjoub Ben Bella và họa sĩ người Iraq Jamil Hamoudi), giúp những người không nói tiếng Ả Rập dễ dàng thưởng thức các tác phẩm. Một trong những người tiên phong của phong cách này là họa sĩ người Syria-Iraq Madiha Umar, người vào năm 1949 đã trưng bày các bức tranh lấy cảm hứng từ bảng chữ cái Ả Rập tại Georgetown, Hoa Kỳ, và viết cuốn sách "Thư pháp Ả Rập: Một yếu tố truyền cảm hứng trong nghệ thuật trừu tượng".

Jamil Hamoudi - Between Heaven and Earth,1971

THIẾT KẾ HÌNH HỌC

Các họa tiết và thiết kế toán học và hình học có nguồn gốc sâu xa trong thẩm mỹ Trung Đông do việc sử dụng chúng trong nghệ thuật và kiến ​​trúc Hồi giáo, nơi hình ảnh được dùng để tượng trưng cho thiên đường và Thượng đế. Nhiều nghệ sĩ hoạt động trong thế kỷ 20 trên khắp khu vực đã coi hình học Hồi giáo là nguồn cảm hứng cho các tác phẩm trừu tượng của họ. Một số trong số đó bao gồm các nghệ sĩ người Liban Saloua Raouda Choucair, Hussein Madi và Nabil Nahas; các nghệ sĩ người Palestine Samia Halaby và Kamal Boullata; và Ibrahim El-Salahi của Sudan.

TÍNH ĐƯƠNG ĐẠI

Các nguyên tắc và quy trình của nghệ thuật trừu tượng tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều nghệ sĩ trên khắp thế giới và việc giảng dạy các phong cách này hiện được chấp nhận tại các trường học quốc tế. Trong khi các chủ đề trên vẫn là nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ Trung Đông thực hành nghệ thuật trừu tượng, thì những nguồn cảm hứng phổ quát như ánh sáng và phong cảnh, cùng nhiều nguồn khác, cũng đã phát triển mạnh mẽ trong các tác phẩm trừu tượng từ khu vực này (ví dụ như Etel Adnan và Helen Khal).

Cùng với sự phát triển của công nghệ, điều này cũng đã ảnh hưởng đến nghệ thuật trừu tượng. Việc tiếp cận dễ dàng hơn với các vật liệu như nhựa và các cơ chế tạo ánh sáng đã dẫn đến sự thử nghiệm sâu rộng hơn trong nghệ thuật trừu tượng, đặc biệt là về mặt điêu khắc, như có thể thấy trong các tác phẩm của các nghệ sĩ như Rana Begum và Rashed Al Shashai. Khái niệm về máy tính và hệ thống cũng đã ảnh hưởng đến thực tiễn. Taher Jaoui là một nghệ sĩ như vậy, người được truyền cảm hứng từ các nghiên cứu khoa học máy tính và kỹ thuật, xây dựng các bố cục từ các yếu tố đơn lẻ và sử dụng các ký hiệu và công thức toán học. Và máy tính đã hoàn toàn thay đổi cách thức tạo ra nghệ thuật. Từ những ngày đầu của máy tính cá nhân vào những năm 1980, Samia Halaby đã sử dụng các chương trình máy tính để chuyển thể thẩm mỹ trừu tượng của mình thành các tác phẩm kỹ thuật số. Như bà từng nói: “Tại sao tôi lại vẽ tranh sơn dầu trong thế kỷ mới này khi đã có công nghệ như vậy?”

Nguồn: dubaicollection

Biên dịch: Thu Thảo

Phần 1: https://vanvi.com.vn/ve-nen-hu-khong-gioi-thieu-ve-nghe-thuat-truu-tuong-o-trung-dong