Bức tranh hai lưỡi: Tính lưỡng cực và ngọn lửa của sự sáng tạo trừu tượng (Phần 3)

JOAN MITCHELL (1925–1992): SỨC MẠNH CỦA TỰ NHIÊN

Tilleul (1992) - Joan Mitchell

Là một nghệ sĩ Biểu hiện Trừu tượng thế hệ thứ hai, Joan Mitchell đã chuyển hóa cả một đời cảm xúc dữ dội thành những bức tranh trừu tượng quy mô lớn, giàu hình ảnh. Khí chất của bà gần như đã trở thành huyền thoại: một trí tuệ sắc sảo đi kèm với những dao động cảm xúc mãnh liệt. Những giai đoạn hưng cảm của bà được đặc trưng bởi năng suất làm việc gần như tuyệt đối, làm việc với cường độ cao trên những tổ hợp tranh nhiều tấm, bằng một quy trình mang tính thể lực và vận động, nơi toàn bộ cơ thể tham gia vào hành động vẽ.

Mặc dù tác phẩm của bà rực rỡ sắc màu và sống động, nhưng những tác phẩm cuối đời, như bức tranh được trưng bày ở trên, thường có một khoảng trống tối ở trung tâm hoặc một thác những nét vẽ đen giữa sự rực rỡ, tượng trưng cho sự hiện diện thường trực của nỗi buồn ẩn dưới bề mặt tràn đầy năng lượng của nghệ thuật bà. Sự nghiệp của Joan Mitchell thể hiện một cuộc thương lượng suốt đời với bản chất cảm xúc bất ổn của chính mình. Thay vì để nó hủy hoại, bà đã định hướng và chuyển hóa nguồn năng lượng đó thành một thực hành hội họa trừu tượng mạnh mẽ, nhất quán và đầy sức nặng, khẳng định vị thế của bà như một trong những tiếng nói quan trọng nhất của Biểu hiện Trừu tượng hậu chiến.

JEAN-MICHEL BASQUIAT (1960–1988): PHÁP SƯ ĐÔ THỊ CỦA HỘI HỌA ĐƯƠNG ĐẠI

Dù thường được xếp vào nhóm Tân Biểu hiện (Neo-Expressionism), tác phẩm của Jean-Michel Basquiat về bản chất mang tính trừu tượng sâu sắc, thể hiện qua ngôn ngữ biểu rời rạc. Sự thăng tiến của ông diễn ra với tốc độ chóng mặt, và năng suất sáng tác thì gần như không tưởng. Chứng hưng cảm tiềm ẩn của Basquiat thường được mô tả bằng thuật ngữ "chứng cuồng viết"(hypergraphia), một thôi thúc mãnh liệt muốn viết và vẽ. Tranh của ông là những lớp chồng chất dày đặc các từ ngữ, sơ đồ và hình vẽ khó hiểu, tương đương với những suy nghĩ đang chạy đua, một tâm trí tạo ra những liên kết nhanh như chớp.

Giai đoạn sáng tác bùng nổ nhất của Basquiat, từ 1981 đến 1983, được nuôi dưỡng bởi năng lượng mãnh liệt của danh tiếng đến quá nhanh, quá sớm. Về sau, tác phẩm của ông trở nên ngày càng hỗn loạn và ám ảnh hơn, phản chiếu một tâm trí đang vật lộn để duy trì trạng thái cân bằng rực rỡ nhưng mong manh của nó. Cái chết sớm của ông do dùng thuốc quá liều là một hậu quả bi thảm của việc cố gắng kiểm soát cường độ không thể chịu đựng được của chính tâm trí mình.

Riding With Death (1988) - Jean-Michel Basquiat

Bức tranh "Cưỡi ngựa cùng Thần Chết" được vẽ chỉ vài tháng trước khi ông qua đời, được nhiều nhà sử học xem như một điềm báo hoặc sự phản ánh nhận thức của Basquiat về con đường nguy hiểm mà ông đang đi. Ngay chính tựa đề tác phẩm đã thể hiện một cách trực diện và tàn nhẫn chủ đề mà nó đề cập.

Nguồn: ideelart

Dịch & Biên tập: Thu Thảo

Xem tiếp bài viết phần 4 tại đây