Takahashi Kazuma: Triển lãm “Package Craft - Nghệ thuật tạo hình vỏ hộp” và tinh thần Mottainai trong văn hoá Nhật Bản

Triển lãm cá nhân Package Craft - Nghệ thuật tạo hình vỏ hộp (パッケージクラフト) của nghệ sĩ người Nhật Bản Takahashi Kazuma - được mở cửa tự do từ ngày 10/07/2026 đến ngày 20/09/2026, đã diễn ra tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam (27 Quang Trung, Hoàn Kiếm, Hà Nội). Với gần 90 tác phẩm độc đáo, sự kiện mang đến cho người xem một góc nhìn mới mẻ về tiềm năng sáng tạo tiềm ẩn từ những vật dụng tái chế gần gũi trong đời sống thường nhật của mỗi người.

Sinh năm 1973 tại thành phố Joetsu (tỉnh Niigata, Nhật Bản), Takahashi Kazuma đã nuôi dưỡng niềm đam mê cắt dán, gấp giấy origami và làm mô hình từ vỏ hộp bìa carton ngay từ khi còn nhỏ. Từng nhận giải thưởng Good Design Award (2015) và hiện đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hiệp hội Package Craft Nhật Bản, ông là người trực tiếp phát triển phương pháp nghệ thuật “Package Craft”. Xuất phát từ sự trân trọng dành cho công sức thiết kế bao bì của các nhà sản xuất, ông đặt ra ba nguyên tắc cốt lõi cho kỹ thuật này: Mỗi tác phẩm phải được (1) tạo nên từ một vỏ hộp duy nhất, (2) tận dụng triệt để mọi chi tiết nhằm hạn chế tối đa rác thải, và quan trọng nhất là (3) giữ nguyên các đường nét đồ họa, chữ viết cùng logo gốc sao cho người xem vẫn có thể đọc và nhận biết rõ sau khi hoàn thành.

Kỹ thuật “Package Craft” phải tuân thủ 03 nguyên tắc của Takahashi Kazuma. Nguồn ảnh: Bulan.co

Chiếc xe được tạo thành từ vỏ hộp cà-ri. Nguồn ảnh: JPF

Đến với không gian trưng bày, công chúng có cơ hội chiêm ngưỡng sự biến hóa đa dạng của những chiếc vỏ hộp quen thuộc thành vô số mô hình 3D sống động. Bộ sưu tập tác phẩm trải dài từ các hình tượng mang màu sắc tâm linh, truyền thống như tượng Phật, 12 con giáp, cho đến các nhân vật hiện đại như robot, nhân vật hoạt hình và văn hóa đại chúng. 

Robot được tạo thành từ vỏ hộp cà-ri. Nguồn ảnh: maji.tv

Các con vật được tạo thành từ vỏ hộp Toppo và vỏ bọc kéo. Nguồn ảnh: maji.tv

Các con vật được tạo thành từ vỏ hộp kẹo. Nguồn ảnh: maji.tv

Bên cạnh các sản phẩm chế tác từ vỏ hộp rượu sake, hộp bánh kẹo hay hộp cơm bento của tỉnh Niigata, triển lãm lần này còn đánh dấu điểm nhấn đặc biệt khi Takahashi Kazuma trực tiếp sử dụng những bao bì sản phẩm rất quen thuộc với người tiêu dùng Việt Nam, tiêu biểu như vỏ hộp bánh Lotte ChocoPie hay Bibica Chocochips. 

“Bọ cánh cứng sừng hươu” làm từ hộp bánh Lotte Chocolat. Nguồn ảnh: JPF

Ngoài ra, ông cũng giới thiệu dự án mới nhất mang tên “Chuyển đổi hình ảnh thành mô hình giấy”, thử nghiệm đưa các bức tranh khắc gỗ ukiyo-e và gia huy (kamon) từ định dạng hai chiều phẳng thành các cấu trúc ba chiều đầy khéo léo và sống động.

Không chỉ dừng lại ở khía cạnh thẩm mỹ hay kỹ thuật thủ công tỉ mỉ, Package Craft còn gửi gắm trọn vẹn triết lý Mottainai (もったいない) - một nét đẹp văn hóa lâu đời của người Nhật Bản về lòng trân trọng tài nguyên và ý thức chống lãng phí. 

Thông qua việc thổi sức sống mới vào những bao bì tưởng chừng đã hoàn thành xong sứ mệnh của chúng, Takahashi mong muốn chứng minh rằng nghệ thuật không nhất thiết phải bắt đầu từ những chất liệu đắt đỏ, mà từ những điều giản dị, gần gũi nhất.

***

Triển lãm “Package Craft - Nghệ thuật tạo hình vỏ hộp” hiện đang diễn ra từ 10/07/2026 - 20/09/2026 tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam (Japan Foundation), 27 Quang Trung, P. Cửa Nam, Hà Nội.

Xem thêm thông tin về triển lãm tại đây. 

***

Tác giả: Gia Phương

Nguồn: Japan Foundation, Lễ hội Việt Nam, Hanoi Grapevine, Việt Nam News, Nhân Dân 

Đọc thêm:

Tanaami Keiichi: "Cách tôi tiếp cận hội họa chưa từng thay đổi so với thời thơ ấu"