Franz Kline và phong cách hội họa hành động của ông (Phần 2)

MỐI LIÊN HỆ VỚI DE KOONING

Như mọi câu chuyện trong thế giới nghệ thuật, câu chuyện này cũng có những người hoài nghi. Tuy nhiên, việc nó là một huyền thoại dựa trên sự thật hay không thì không quan trọng. Rõ ràng từ các tác phẩm của ông vào cuối những năm 1940, Kline đã hướng đến việc làm nổi bật bản chất hình thức và đặc điểm của những nét cọ. Việc liệu có phải Willem de Kooning là người khuyên ông làm việc trên khổ tranh lớn để làm nổi bật những nét cọ, hay đó là ý tưởng do chính Kline nghĩ ra ý tưởng đó thì cũng không tạo ra khác biệt đáng kể. Dù sao đi nữa, đến năm 1950, ông đã hoàn toàn đón nhận ý tưởng vẽ tranh khổ lớn. Cũng trong năm đó, ông có triển lãm cá nhân đầu tiên tại Phòng trưng bày Charles Egan ở New York, nơi giới thiệu ông và những bức tranh khổ lớn với những nét cọ đặc sắc, tiêu biểu như bức "Chief", đến với công chúng Mỹ.

Franz Kline - Chief, 1950

FRANZ KLINE: NGƯỜI THẦY

Trong suốt thập niên 1950, Franz Kline ngày càng trở nên nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng hơn trong giới nghệ thuật. Ông giảng dạy tại nhiều trường khác nhau trong thời gian này, bao gồm Cao đẳng Black Mountain và Học viện Pratt ở Brooklyn. Điều dễ nhận thấy nhất trong tác phẩm của các học trò Kline là sự sẵn sàng khám phá mối quan hệ cá nhân của họ với cử chỉ, dấu vết nét vẽ và tính thể chất của hành động hội họa. Một trong những học trò nổi tiếng nhất của Kline là họa sĩ trừu tượng Cy Twombly, người đã theo học ông tại Cao đẳng Black Mountain vào năm 1951. Phong cách mang tính biểu tượng của Twombly sau này có thể được xem là một hình thức hội họa hành động rất riêng biệt, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ kỹ thuật và tư duy tạo hình của Kline, nhưng được phát triển theo một ngôn ngữ cá nhân hoàn toàn độc lập.

Cy Twombly - Untitled, 1951

Vào cuối những năm 1950, Kline mở rộng phong cách của mình bằng cách sử dụng bảng màu đa dạng hơn. Trong những tác phẩm như bức "Vua Oliver", được vẽ năm 1958, phong cách cá nhân đặc trưng của ông vẫn hiện diện rõ ràng, cùng với các nét cọ giàu tính cử chỉ đặc trưng. Tuy nhiên, việc gia tăng màu sắc đã bổ sung thêm những chiều sâu mới cho tác phẩm, khiến sự chú ý không còn chỉ tập trung vào bản thân các dấu vết nét vẽ, mà được mở rộng sang việc khám phá sâu hơn những đặc điểm hình thức khác của bức tranh. Kline đã đạt được danh tiếng quốc tế trong giai đoạn này nhờ tác phẩm của ông được đưa vào triển lãm lưu động do Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại New York (MoMA) tổ chức mang tên "Hội họa Mỹ Mới", đã đi khắp châu Âu năm 1958.

Franz Kline - King Oliver, 1958

Franz Kline đột ngột qua đời vào năm 1962 vì suy tim. Dù không sống đủ lâu để chứng kiến sự phát triển trọn vẹn của những trào lưu như Chủ nghĩa Tối giản hay Trừu tượng Hậu Hội họa, nhưng sự tập trung của ông vào các yếu tố hình thức trong nét vẽ của Trừu tượng Biểu hiện đã đóng vai trò quan trọng trong việc định hình nền tảng tư tưởng và thành công phê bình của các phong trào này. Thông qua những tác phẩm mang tính biểu tượng của Kline, ta có thể thấy rõ một cầu nối về mặt khái niệm được hình thành. Với tư cách là một nghệ sĩ và nhà giáo dục, ông đã khuyến khích các nghệ sĩ cùng thời và cả những thế hệ sau nhìn hội họa như những vật thể, thay vì chỉ là phương tiện hay trung gian dẫn đến những trải nghiệm siêu nghiệm. Chính tư duy đó đã góp phần giúp Chủ nghĩa Hiện đại nửa sau thế kỷ 20 duy trì được tinh thần đổi mới, tự do và không ngừng sáng tạo.

Franz Kline trong xưởng vẽ của mình, năm 1954, trên trang bìa tạp chí LIFE với hai trong số những bức tranh đen trắng mang tính biểu tượng của ông.

Nguồn: ideelart

Biên dịch: Thu Thảo

Xem lại bài viết phần 1 tại đây