10 điều cần biết về Zao Wou-Ki ( Phần 1 )

( Zao Wou-Ki , 11.2.67 ,1967 )

1. Tên của Zao Wou-Ki mang tính tiên tri.
Wou-Ki có nghĩa là "không giới hạn" trong tiếng Trung Quốc — một cái tên đầy tính tiên tri dành cho một nghệ sĩ đã thử nghiệm với nhiều chất liệu khác nhau như sơn dầu trên vải, mực trên giấy, in thạch bản, khắc và màu nước, và người đã đón nhận nhiều bản sắc văn hóa khác nhau mà không bao giờ bị ràng buộc bởi bất kỳ bản sắc nào.

Zao Wou-Ki (1920-2013) bắt đầu vẽ và  khám phá hội họa từ năm 10 tuổi. Cha ông, một nhân viên ngân hàng, đã khuyến khích niềm đam mê nghệ thuật từ nhỏ, gửi Zao đến học tại Trường Mỹ thuật Hàng Châu, nơi ông chủ yếu vẽ tranh hiện thực. Ông học dưới sự hướng dẫn của Lin Fengmian , một họa sĩ được kính trọng và sau này được công nhận là người tiên phong của hội họa hiện đại ở Trung Quốc. Năm 1941, ở tuổi 21, Zao đã tổ chức triển lãm đầu tiên của mình tại Trùng Khánh.

2. Paris là nguồn cảm hứng cho Zao.
Năm 1948, Zao và vợ, Lalan , chuyển đến Paris. Thủ đô nước Pháp là nguồn cảm hứng cho Zao, người đã thần tượng Matisse và Picasso trong những năm tháng hình thành nên con người ông và tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi chủ nghĩa hiện đại phương Tây cũng như các tác phẩm của trường phái Ấn tượng và Biểu hiện. Sau khi chuyển đến Paris, tranh của ông bắt đầu chuyển hướng sang trường phái trừu tượng.

Vào những năm 1950, bị cuốn hút bởi chữ viết trên xương thời nhà Thương — hình thức chữ viết Trung Quốc cổ nhất được biết đến, có niên đại từ năm 1500 trước Công nguyên — Zao đã tạo ra những tác phẩm với các hình vẽ đơn giản gợi nhớ đến tranh khắc đá, thể hiện sự quan tâm của ông đến việc nắm bắt bản chất cơ bản của các hình thức.

3. Những chuyến thăm New York đã giúp Zao phát triển phong cách táo bạo hơn.
Zao lần đầu tiên biết đến New York vào năm 1957 trong một chuyến đi cùng với họa sĩ người Pháp Pierre Soulages , và thành phố này đã mở ra những góc nhìn và cơ hội mới cho ông. Sau đó, họa sĩ được mời gia nhập danh sách nghệ sĩ danh tiếng của phòng trưng bày Samuel Kootz, nơi ông làm việc cho đến khi phòng trưng bày đóng cửa vào năm 1966. 

Tại New York, Zao đã tiếp xúc với tác phẩm của các họa sĩ trường phái Biểu hiện Trừu tượng như  Paul Klee , Franz Kline , Philip Guston  và Adolph Gottlieb , và để đáp lại, ông bắt đầu phát triển một phong cách táo bạo hơn, sử dụng những bức tranh khổ lớn hơn. 

Đến năm 1959, Zao không còn đặt tên cho các tác phẩm của mình nữa, mà thay vào đó ghi ngày hoàn thành để tránh gợi lên những liên tưởng thị giác rõ ràng. Kết hợp những chuyển động uyển chuyển của thư pháp truyền thống với cấu trúc bố cục của hội họa trừu tượng, các tác phẩm của Zao vào cuối những năm 1950 thể hiện giai đoạn chuyển tiếp giữa phong cách dùng xương tiên tri thời kỳ đầu và phong cách năng động hơn của ông vào những năm 1960.

( Zao Wou-Ki - Horse Racing, 1952 )

4. Các tác phẩm của Zao trở nên sống động và mạnh mẽ hơn trong những năm 1960.
Màu nước đóng vai trò quan trọng trong suốt sự nghiệp của Zao, chất liệu này mang lại sự tự nhiên và độ trong suốt mà sơn dầu trên vải không thể đạt được. Ông đã sáng tác rất nhiều tranh phác thảo và bản vẽ màu nước trong suốt cuộc đời mình, nhiều tác phẩm trong số đó thể hiện tâm trạng và niềm đam mê đặc trưng cho các tác phẩm của ông.

Khi các tác phẩm của Zao ngày càng trở nên trừu tượng hơn trong những năm 1960, ông bắt đầu chuyển từ phong cách chú trọng chi tiết đặc trưng cho thời kỳ vẽ tranh bằng xương tiên tri sang một lối vẽ táo bạo và tràn đầy năng lượng hơn. 

Năng lượng trong những chuyển động của Zao khi sử dụng cọ cũng được thể hiện rõ nét trong các bản in của ông . 

5. Ông có mối quan hệ phức tạp với nghệ thuật Trung Quốc.
Việc tiếp xúc ban đầu với hội họa hiện đại phương Tây đã dẫn đến việc Zao từ bỏ các quy ước cổ điển của thư pháp và tranh phong cảnh Trung Quốc. Tuy nhiên, đến năm 1971, ông đã quay trở lại kỹ thuật vẽ bằng bút lông và mực mà ông được đào tạo ở Trung Quốc, với những tác phẩm phản ánh nguồn gốc từ truyền thống Trung Quốc nhưng cũng thể hiện gốc rễ về mặt ý tưởng trong trường phái trừu tượng phương Tây.

Trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Preuves của Pháp năm 1962 , Zao giải thích: "Mặc dù ảnh hưởng của Paris là không thể phủ nhận trong toàn bộ quá trình đào tạo nghệ thuật của tôi, tôi cũng muốn nói rằng tôi đã dần dần khám phá lại Trung Quốc." Ông nói thêm: "Có lẽ, một cách nghịch lý, chính Paris là thứ đã giúp tôi trở về với cội nguồn sâu thẳm nhất của mình."

Nguồn : christies

Xem tiếp : Phần 2 

Biên dịch : Bảo Long