Vai trò của giám tuyển trong nghệ thuật đương đại – góc nhìn của giám tuyển Vân Vi

( Giám tuyển Vân Vi )

Trong thực hành nghệ thuật đương đại, theo giám tuyển nghệ thuật Vân Vi, vai trò của giám tuyển không dừng lại ở việc lựa chọn hay sắp đặt tác phẩm, mà còn là chủ thể kiến tạo “ngữ cảnh” yếu tố quyết định cách nghệ thuật được tiếp cận và diễn giải 

Một triển lãm vì thế không còn là không gian trưng bày các đối tượng thẩm mỹ đơn lẻ, mà trở thành một cấu trúc vận hành, nơi mỗi tác phẩm tham gia vào một mạng lưới liên kết về ý niệm. Trong cấu trúc đó, các tác phẩm không chỉ “hiện diện” mà còn “đối thoại” – với nhau, với không gian và với chính trải nghiệm của người xem. Từ đó, triển lãm được nhìn nhận như một thực thể văn hóa, nơi nghệ thuật, lịch sử và trí tưởng tượng cùng tồn tại và giao thoa.
Tái đọc Di sản: Sự giao thoa giữa các lớp thời gian
Một trong những hướng tiếp cận xuyên suốt trong thực hành nghệ thuật của giám tuyển Vân Vi là việc tái đọc các dòng chảy của mỹ thuật Việt Nam. Thay vì nhìn lại quá khứ bằng góc nhìn hồi cố đơn thuần, giám tuyển Vân Vi thực hiện một quá trình tái cấu trúc cách hiểu về lịch sử thị giác thông qua lăng kính đương đại.
Giám tuyển Vân Vi thường đặt các thực hành nghệ thuật mới trong mối liên hệ với những truyền thống thị giác lâu đời: từ tranh lụa, sơn mài đến các hình ảnh và biểu tượng của văn hóa dân gian. Thông qua sự kết nối này, các thực hành nghệ thuật đương đại không bị tách rời khỏi quá khứ, mà được đặt trong một tiến trình liên tục của lịch sử thị giác. Sự kết nối này không nhằm tái khẳng định truyền thống như một giá trị cố định, mà để mở ra khả năng đối thoại giữa các lớp thời gian khác nhau.
Chính trong sự chồng lớp đó, quá khứ không còn là một thực thể khép kín, và hiện tại không còn bị tách rời khỏi nền tảng lịch sử. Thay vào đó, cả hai cùng tồn tại trong một không gian trung gian – nơi các ý nghĩa được tái kích hoạt, tái diễn giải và liên tục vận động.
Định vị nghệ thuật Việt Nam trong hệ sinh thái quốc tế
Trong định hướng thực hành giám tuyển của mình, giám tuyển Vân Vi không giới hạn nghệ thuật Việt Nam trong phạm vi nội địa, mà hướng đến việc đặt nó trong một bối cảnh rộng hơn của mỹ thuật khu vực và quốc tế.
Thông qua các triển lãm và dự án nghiên cứu, cô thiết lập những kết nối giữa nghệ sĩ Việt Nam và các diễn ngôn nghệ thuật toàn cầu. Những kết nối này không chỉ mở rộng phạm vi tiếp nhận mà còn là nỗ lực định vị bản sắc: đưa nghệ thuật Việt Nam thoát khỏi khuôn khổ của một “hiện tượng địa phương”, để trở thành một thành tố có năng lực đối thoại, khả năng lan tỏa và đóng góp giá trị vào hệ sinh thái nghệ thuật đương đại thế giới.
Bên cạnh việc đào sâu vào nội tại văn hóa, giám tuyển Vân Vi đồng thời hướng đến việc đặt nghệ thuật Việt Nam trong một hệ quy chiếu rộng hơn của khu vực và quốc tế.

Giám tuyển nghệ thuật Vân Vi - kiến tạo không gian đối thoại cho nghệ thuật
Từ việc lựa chọn tác phẩm, tổ chức sắp đặt đến xây dựng bối cảnh văn hóa, mỗi triển lãm được hình thành như một cấu trúc nơi các tác phẩm không chỉ hiện diện, mà còn tham gia vào một mạng lưới đối thoại đa chiều.
Trong cấu trúc đó, người xem không chỉ dừng lại ở việc quan sát, mà được dẫn dắt để bước vào một không gian tư duy, nơi các lớp nghĩa được mở ra thông qua sự tương tác giữa tác phẩm, không gian và chính trải nghiệm cá nhân của họ.
Trong quan niệm của giám tuyển Vân Vi, triển lãm không chỉ là nơi trưng bày, mà là một hình thức kể chuyện thông qua không gian.

Biên soạn : Bảo Long