Thời Gian Như Nhân Chứng: Ai Weiwei tại Nature Morte (phần 2)

Porcelain Pillar with Refugee Motif, 2017, porcelain, 52 x 50.5 x 50.5 cm (each), at Nature Morte, New Delhi, 2026

Tác phẩm điêu khắc cao nhất triển lãm, Porcelain Pillar with Refugee Motif (2017), gồm sáu bình sứ thanh hoa xếp thành một cột. Trên bề mặt là những cảnh người tị nạn chạy trốn xung đột vũ trang, tạo thành vòng lặp bất tận của bạo lực và bất an. Với Ai, sứ không phải là sự phục hưng thủ công mỹ nghệ đơn thuần mà là một hình thức “sử học vật liệu” — mang theo phả hệ của lao động, thương mại và quyền lực.

Trong triển lãm này, sức nặng chính trị được hấp thụ vào không gian trưng bày thể chế: phê phán quyền lực nhà nước của Ai ít mang tính đối đầu trực diện mà thiên về sự nhận diện, khiến nó trở nên “đọc được” trong ngữ pháp quen thuộc của nghệ thuật đương đại. Thay vì bị trung hòa, các tác phẩm cho thấy sự phản kháng hôm nay thường tồn tại nhờ chính quá trình thẩm mỹ hóa của nó.

Việc đặt các bình sứ cạnh những chum nước gợi hình matka — vật dụng phổ biến ở Nam Á — tạo nên cộng hưởng đặc biệt trong bối cảnh Ấn Độ. Khi một vật thể quen thuộc bị tách khỏi công năng thường nhật và đưa vào đối thoại xuyên quốc gia trong không gian thể chế, Ai phơi bày những thứ bậc văn hóa và trật tự vốn đan xen tinh vi.

Khi tiếp tục hoạt động ở khoảng giao giữa thủ công và phê bình, lịch sử và trình diễn, hoạt động xã hội và thương mại hóa, Ai Weiwei cho thấy sự chuyển dịch của bình luận chính trị vào hình thức thẩm mỹ hóa có thể làm dịu đi tính đối kháng — nhưng đồng thời cũng mở ra khả năng tiếp cận rộng hơn. Triển lãm đánh dấu khoảnh khắc Ấn Độ gặp Ai và Ai gặp Ấn Độ, mang lại góc nhìn mới về hành động xã hội và nhấn mạnh tính phổ quát trong các chủ đề ông theo đuổi.

Nguồn : ARTASIAPACIFIC

Biên dịch và soạn : Tú Uyên