Hội Họa Trừu Tượng: Làm Chủ Khái Niệm &Kỹ Thuật ( Phần 2 )

Các Kỹ Thuật và Vật Liệu Trừu Tượng Thiết Yếu

Việc làm chủ hội họa trừu tượng đòi hỏi phải hiểu các kỹ thuật chuyên biệt nhằm tối đa hóa tiềm năng biểu cảm đồng thời phát triển vốn từ vựng nghệ thuật cá nhân. Những cách tiếp cận kỹ thuật này phục vụ tầm nhìn sáng tạo chứ không thống trị nó, cung cấp công cụ cho sự tự biểu hiện đích thực.

 Kỹ Thuật Cử Chỉ và Chuyển Động

Hội họa cử chỉ (Gestural painting) nhấn mạnh chuyển động cơ thể và biểu cảm cảm xúc thông qua việc tạo nét vẽ năng động. Cách tiếp cận này yêu cầu phát triển sự thoải mái với việc ra quyết định ngẫu hứng đồng thời duy trì đủ sự kiểm soát để định hướng sự phát triển bố cục tổng thể. Hiểu cử chỉ như một công cụ giao tiếp cho phép biểu hiện đích thực vượt ra ngoài chuyển động cơ thể đơn thuần.

Các chuyển động toàn cánh tay tạo ra những nét cọ quét, tự tin, truyền tải năng lượng và sự tự do. Những cử chỉ này yêu cầu không gian vật lý và kích thước canvas phù hợp với các mô hình chuyển động tự nhiên. Nhiều họa sĩ cử chỉ làm việc trong tư thế đứng, sử dụng toàn bộ chuyển động cơ thể để tạo ra những nét vẽ chân thực phản ánh cá tính và trạng thái cảm xúc.

( "Liên tưởng" - Nguyễn Quang Trung )

Các kỹ thuật cử chỉ được kiểm soát cân bằng giữa sự ngẫu hứng với sự định hướng có chủ ý. Cách tiếp cận này liên quan đến việc bắt đầu bằng các nét vẽ lỏng lẻo, biểu cảm, sau đó dần dần tinh chỉnh và phát triển chúng thành các bố cục hoàn chỉnh. Các cử chỉ ban đầu cung cấp năng lượng và tính xác thực, trong khi sự phát triển tiếp theo đảm bảo sự thành công của bố cục.

Tác phẩm cử chỉ nhiều lớp (Layered gesture work) xây dựng sự phức tạp thông qua nhiều buổi vẽ, mỗi buổi thêm các yếu tố cử chỉ mới trong khi vẫn giữ được năng lượng tiềm ẩn. Kỹ thuật này cho phép các bố cục tham vọng duy trì cảm giác ngẫu hứng trong khi đạt được sự phát triển tinh vi.

 Các Phương Pháp Ứng Dụng Sơn

Ứng dụng cọ truyền thống vẫn là nền tảng của hội họa trừu tượng, nhưng việc hiểu các khả năng ứng dụng mở rộng sẽ mở ra những con đường biểu cảm mới. Mỗi phương pháp ứng dụng tạo ra những phẩm chất thị giác đặc trưng, đóng góp vào tác động nghệ thuật tổng thể.

Các kỹ thuật Impasto tạo ra các bề mặt sơn điêu khắc ảnh hưởng đáng kể đến sự phản chiếu ánh sáng và kết cấu thị giác. Ứng dụng sơn dày đòi hỏi phải hiểu hành vi của sơn, đặc tính khô và các cân nhắc về cấu trúc để ổn định lâu dài. Kiến thức chuyên môn về vật liệu trở nên quan trọng cho tác phẩm impasto thành công.

Kỹ thuật cọ khô (Dry brush techniques) tạo ra hiệu ứng màu bị ngắt quãng (broken color effects) và sự thú vị về mặt kết cấu thông qua việc sơn phủ một phần. Cách tiếp cận này đặc biệt hiệu quả cho việc xây dựng các hiệu ứng không khí và tạo ra sự biến đổi bề mặt trong các khu vực màu lớn hơn. Hiểu sự tương tác với kết cấu canvas sẽ tăng cường hiệu quả cọ khô.

( "Giới hạn" - Nguyễn Quang Trung )

Ứng dụng Glazing xây dựng chiều sâu màu sắc thông qua các lớp trong suốt, tạo ra các hiệu ứng rực rỡ không thể đạt được thông qua việc sơn trực tiếp. Mỗi lớp glaze phải khô hoàn toàn trước khi ứng dụng tiếp theo, đòi hỏi sự kiên nhẫn và lên kế hoạch. Pha trộn màu sắc thông qua glazing tạo ra kết quả phức tạp và thú vị hơn so với việc pha sơn vật lý.

 Làm Chủ Dao Trộn (Palette Knife)

Hội họa bằng dao trộn mang lại những lợi thế độc đáo cho biểu hiện trừu tượng, tạo ra các hiệu ứng không thể đạt được bằng cọ. Các công cụ này cho phép tạo nét vẽ táo bạo, tự tin đồng thời tạo ra các kết cấu và ứng dụng màu sắc đặc trưng.

Các kỹ thuật dao trộn cơ bản bao gồm trải, cạo và trộn trực tiếp trên canvas. Việc hiểu cách các hình dạng và kích thước dao khác nhau ảnh hưởng đến đặc tính nét vẽ cho phép lựa chọn công cụ chiến lược cho các hiệu ứng cụ thể. Sự khác biệt về độ linh hoạt giữa các dao ảnh hưởng đáng kể đến kết quả ứng dụng.

Pha màu bằng dao trộn tạo ra sự kết hợp màu sắc sạch hơn, rực rỡ hơn so với pha bằng cọ. Bề mặt chắc chắn của dao cho phép tích hợp màu sắc triệt để đồng thời duy trì độ rõ ràng của màu. Kỹ thuật này đặc biệt có lợi cho các họa sĩ trừu tượng làm việc với các lược đồ màu táo bạo, bão hòa.

Tạo kết cấu thông qua làm việc bằng dao trộn dao động từ các ứng dụng màu mịn đến các hiệu ứng impasto có kết cấu dày đặc. Việc hiểu cách độ đặc của sơn và áp lực ứng dụng ảnh hưởng đến kết quả kết cấu cho phép điều chỉnh sự biến đổi kết cấu có kiểm soát trong các bố cục đơn lẻ.

Các kỹ thuật cạo và loại bỏ bằng dao trộn cho phép các cách tiếp cận trừ đi (subtractive approaches) nhằm làm lộ màu sắc bên dưới hoặc tạo ra các yếu tố tuyến tính. Các kỹ thuật này làm tăng sự phức tạp và thú vị đồng thời cung cấp các phương pháp chỉnh sửa cho các khu vực bị làm việc quá mức.

 Kỹ Thuật Thử Nghiệm và Truyền Thông Hỗn Hợp (Mixed Media)

Hội họa trừu tượng dễ dàng chấp nhận các cách tiếp cận thử nghiệm, mở rộng ranh giới hội họa truyền thống. Các kỹ thuật này nên phục vụ tầm nhìn nghệ thuật chứ không chỉ trở thành hiệu ứng mới lạ đơn thuần.

Các kỹ thuật đổ và nhỏ giọt (Pouring and dripping), được Jackson Pollock phổ biến, tạo ra các hiệu ứng cân bằng giữa kiểm soát với cơ hội ngẫu nhiên. Hiểu độ đặc của sơn, việc chuẩn bị bề mặt và các mô hình chuyển động cho phép tạo ra kết quả có chủ đích mặc dù các phương pháp ứng dụng dường như ngẫu nhiên. Các nghệ sĩ hiện đại điều chỉnh các kỹ thuật này bằng cách sử dụng nhiều loại sơn và công cụ ứng dụng khác nhau.

Việc tích hợp chất liệu tạo kết cấu (Texture medium) thêm các phẩm chất chiều sâu vào các bức tranh trừu tượng cao cấp thông qua cát, đá bọt (pumice) hoặc các loại gel kết cấu chuyên biệt. Các bổ sung này phải tương thích với loại sơn và phương pháp ứng dụng để đảm bảo ổn định lâu dài. Hiểu cách kết cấu ảnh hưởng đến các lớp sơn tiếp theo sẽ ngăn ngừa các vấn đề kỹ thuật.

( "Đôi tay" -  Nguyễn Quang Trung )

Các yếu tố cắt dán (Collage elements) có thể nâng cao các bố cục trừu tượng khi được chọn và tích hợp một cách chu đáo. Giấy, vải hoặc các vật liệu tìm thấy nên đóng góp vào sự giao tiếp nghệ thuật tổng thể chứ không chỉ đơn thuần là thêm sự thú vị về mặt thị giác. Tích hợp cắt dán thành công đòi hỏi phải hiểu các phương pháp kết dính và các cân nhắc về độ ổn định lâu dài.

Các kỹ thuật dùng khuôn tô (Stenciling) và che chắn (masking) tạo ra các hình dạng và cạnh chính xác trong các tác phẩm cử chỉ lỏng lẻo. Những cách tiếp cận này cho phép tạo ra sự tương phản thú vị giữa các yếu tố được kiểm soát và ngẫu hứng trong khi vẫn duy trì sự thống nhất bố cục tổng thể.

 Chuẩn Bị Bề Mặt và Các Lưu Ý

Việc chuẩn bị canvas ảnh hưởng đáng kể đến hành vi của sơn và hình thức cuối cùng trong tác phẩm trừu tượng. Các phương pháp chuẩn bị khác nhau tạo ra các tốc độ hấp thụ sơn và kết cấu bề mặt khác nhau, ảnh hưởng đến cả quá trình ứng dụng và kết quả thị giác.

Việc chuẩn bị gesso truyền thống cung cấp các bề mặt làm việc tiêu chuẩn phù hợp với hầu hết các kỹ thuật trừu tượng. Tuy nhiên, các lớp nền hấp thụ (absorbent grounds) tạo ra các hành vi sơn khác nhau có thể tăng cường các cách tiếp cận cụ thể. Hiểu cách chuẩn bị nền ảnh hưởng đến hành vi của sơn cho phép lựa chọn bề mặt một cách chiến lược.

Chuẩn bị kết cấu thông qua ứng dụng gesso dày, bổ sung cát hoặc tích hợp vải tạo ra các bề mặt chiều sâu, tăng cường một số cách tiếp cận trừu tượng. Các chuẩn bị này phải có cấu trúc vững chắc và tương thích với các ứng dụng sơn dự định.

(  "Khoảng cách" - Nguyễn Quang Trung )

Lựa chọn kích thước canvas ảnh hưởng đến cả quá trình vẽ vật lý và tác động thị giác. Canvas lớn cho phép làm việc bằng cử chỉ toàn thân đồng thời thu hút sự chú ý lớn hơn. Canvas nhỏ buộc phải biểu hiện thân mật đồng thời tạo điều kiện phát triển chi tiết. Việc hiểu cách kích thước ảnh hưởng đến cả quá trình sáng tạo và trải nghiệm của người xem sẽ hướng dẫn việc lựa chọn quy mô thích hợp.

Các vật liệu hỗ trợ thay thế bao gồm tấm gỗ, bề mặt kim loại hoặc vật liệu tổng hợp cung cấp các đặc tính làm việc khác nhau có thể tăng cường các cách tiếp cận nghệ thuật cụ thể. Mỗi loại vật liệu hỗ trợ đòi hỏi phải hiểu các phương pháp chuẩn bị thích hợp và các cân nhắc về tính tương thích với các loại sơn khác nhau.

Nguồn : Abstract Painting: Mastering Techniques & Concepts

Biên dịch : Bảo Long