Giải mã thiên tài Cy Twombly tại trung tâm triển lãm Pompidou ( Phần 1 )

( Cy Twombly, Sans titre Grottaferrata )

Hành trình hình thành và phát triển nghệ thuật của Cy Twombly

Triển lãm quy mô lớn mang tên “Cy Twombly” vừa khai mạc tuần này tại Centre Pompidou, quy tụ 140 tác phẩm gồm bản vẽ, điêu khắc, hội họa và nhiếp ảnh, được tuyển chọn và sắp đặt một cách tinh tế bởi giám tuyển Jonas Storsve. Bố cục triển lãm đi theo trình tự thời gian, thoáng đãng và dễ tiếp cận; người xem nên dành nhiều thời gian để cảm nhận trọn vẹn từng tác phẩm.

Một trong những điểm hấp dẫn nhất của triển lãm là cơ hội theo dõi tiến trình phát triển nghệ thuật của Cy Twombly. Không gian mở đầu với bốn bức tranh sơn dầu đầu tiên đầy mãnh liệt, thuộc bộ sưu tập của Cy Twombly Foundation: Volubilis, Quarzazat cùng hai tác phẩm vô đề. Những sáng tác này ra đời năm 1953, lấy cảm hứng từ chuyến đi Bắc Phi sau khi ông rời Black Mountain College cùng Robert Rauschenberg.

Thật đáng kinh ngạc khi những tác phẩm đầu tay này vẫn rung động và lan tỏa nguồn năng lượng mãnh liệt mà nghệ sĩ đã dồn nén vào đó gần 70 năm trước. Không khó hiểu vì sao người thầy của ông, Robert Motherwell, từng nhận xét: “Không có gì để dạy anh ấy nữa.”

Ngay từ buổi đầu sự nghiệp, ngôn ngữ biểu đạt riêng biệt của Twombly đã định hình rõ rệt. Tác phẩm Freewheeler (1955) là một ví dụ tiêu biểu: trừu tượng cử chỉ, biểu đạt đồ họa biến đổi, các lớp chồng chéo và những vết khắc như cách ông giải phóng năng lượng nội tại. Việc đưa chữ viết và gợi nhắc đến ngôn ngữ, cùng với hành động xóa bỏ hoặc che phủ một phần hình ảnh, đã tạo nên nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc.

Twombly hiếm khi nói về phương pháp sáng tác của mình, và gần như không cho phép ai chứng kiến quá trình ông làm việc. Trước khi cầm cọ, ông có thể mất nhiều ngày hoặc nhiều tuần để tích tụ năng lượng: hút vô số thuốc lá, dành hàng giờ nhìn vào khoảng không, và đọc thơ (ông đặc biệt yêu thích John Keats cùng các nhà thơ lãng mạn hậu kỳ).

Trong một lần hiếm hoi tự mô tả, ông nói: “Mỗi đường nét đều mang trong nó một lịch sử riêng, và chính trải nghiệm hiện tại là khoảnh khắc nó được hiện thực hóa.”

Phải mất một thời gian dài công chúng mới thực sự hiểu được nghệ thuật của ông. Năm 1959, khi ký hợp đồng với Leo Castelli, Twombly thực hiện 10 bức tranh cho triển lãm cá nhân đầu tiên, thường được gọi là “Lexington Paintings”. Ngày nay, chúng được xem là kiệt tác thiên tài gần như vô giá, nhưng vào thời điểm đó, Castelli lại từ chối trưng bày vì “không biết chúng là gì”.

Nguồn : artnet 

Xem tiếp : Phần 2

Biên soạn và dịch : Bảo Long