Giải mã thiên tài Cy Twombly tại trung tâm triển lãm Pompidou ( Phần 2 )

( Cy Twombly, Untitled (Bacchus)

Thời kỳ đỉnh cao và di sản nghệ thuật
Sau đó, Twombly trở lại Rome, kết hôn với người vợ quý tộc Tatiana và sống trong một căn hộ nguy nga trên phố Via di Monserrato. Không gian sống này sau đó được nhiếp ảnh gia Horst P. Horst ghi lại, với hình ảnh những chồng tranh chất đầy – một giấc mơ đối với người yêu nghệ thuật.
Tại đây, và sau này là xưởng vẽ ở Piazza del Biscione, Twombly đã sáng tạo nên nhiều tác phẩm đồ sộ và rực rỡ nhất. Ông sáng tác với cường độ dày đặc, dòng chảy sáng tạo tuôn trào lên toan vẽ. Quy mô và vẻ hoành tráng của tác phẩm chịu ảnh hưởng từ không gian sống trần cao, môi trường thanh lịch và nguồn năng lượng màu sắc của Rome. Những tác phẩm tiêu biểu giai đoạn này như The School of Athens hay School of Fontainebleau thể hiện sự tri ân với các bậc thầy cổ điển.
Sau sự kiện Assassination of John F. Kennedy, nghệ thuật của ông phản ánh trực tiếp hơn bối cảnh thời đại. Cùng năm đó, ông tạo nên loạt tác phẩm huyền thoại Nine Discourses on Commodus.
Bộ tranh này dựa trên các giai đoạn trong cuộc đời và cái chết của hoàng đế Commodus. Trên nền xám, các tác phẩm truyền tải nỗi bất an với cường độ mãnh liệt, thông qua sự chuyển biến màu sắc từ trắng, đỏ, hồng, đỏ rượu vang đến vàng – gợi liên tưởng đến sự phân hủy. Những nét cọ xoáy tròn đặc trưng cùng cấu trúc liên hoàn giữa các bức tranh đã kể lại bi kịch này một cách giản dị nhưng đầy sức mạnh. Đây là một trong những đỉnh cao của triển lãm.
Điều đáng ngạc nhiên là khi được trưng bày tại phòng tranh của Leo Castelli năm 1964, loạt tranh này lại bị chỉ trích dữ dội bởi Donald Judd và giới phê bình đương thời. Không một tác phẩm nào được bán, nhưng chính sự “vắng mặt có chủ ý” ấy đã tạo nên vị thế gần như huyền thoại cho chúng. Sau này, bộ tranh được Guggenheim Museum Bilbao mua lại và ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều nghệ sĩ như Joseph Beuys, Eva Hesse, Brice Marden, Richard Serra và Paul Thek.
Nhà sử học nghệ thuật Nicholas Cullinan đã phân tích sâu sắc sự phủ nhận của Judd, đặt trong bối cảnh phong trào nghệ thuật Mỹ thời đó. Khi so sánh với 16 Jackies của Andy Warhol, có thể thấy rõ tác phẩm nào mang tính thời đại và dễ tiếp cận hơn.
Ba năm sau, Twombly trở lại New York với loạt “Blackboard Pictures”, và một năm sau đó ông có triển lãm chính thức đầu tiên tại Milwaukee. Tranh luận về việc ông là nghệ sĩ Mỹ hay châu Âu vẫn luôn tồn tại, nhưng rõ ràng việc ông rời Mỹ đã góp phần định hình sự nghiệp độc đáo của mình.
May mắn thay, ông tiếp tục ở lại châu Âu và sáng tạo nên nhiều tác phẩm xuất sắc được trưng bày trong triển lãm như Nini’s Painting (1971), The Wilder Shores of Love (1985), Quattro Stagioni (1993–1995), The Coronation of Sesostris (2000), Bacchus Series (2005) và Blooming (2001–2008).
Trong thập niên 1970, ông được nâng đỡ bởi nhà buôn tranh Pháp Yvon Lambert, người đã tổ chức triển lãm cá nhân đầu tiên của ông tại Paris năm 1971. Chính Lambert cũng là người kết nối Twombly với Roland Barthes – người đã viết những phân tích sâu sắc, giúp “dịch” ngôn ngữ nghệ thuật của ông đến với công chúng.
Khi rời khỏi triển lãm, hình ảnh những tác phẩm điêu khắc của Twombly nổi bật trên nền bầu trời Paris vẫn đọng lại trong tâm trí người xem. Dù là ngẫu nhiên hay dụng ý giám tuyển, mối liên hệ thị giác mạnh mẽ giữa thành phố và người nghệ sĩ vĩ đại này chắc chắn sẽ còn lưu lại rất lâu.

Nguồn : artnet 

Biên soạn và dịch : Bảo Long