Franz Kline ( Phần 2 )

(  Franz Kline , Phòng trưng bày Mnuchin, New York, 2025 )

Chiếc ghế, khi được phóng chiếu và chuyển hóa thành tranh trừu tượng, lại đưa ông trở về với gốc rễ vẽ phác. Những tác phẩm sau này là “bản vẽ” được thực hiện bằng phương tiện khác. Mnuchin Gallery đã tập hợp 24 tác phẩm (1950–1960), cho thấy rõ đóng góp của Kline và quá trình hình thành tác phẩm. Thực tế, hội họa hành động của ông không chỉ là bộc phát, mà được kiểm soát bởi ý thức và chuẩn bị kỹ lưỡng.

Hai cặp tác phẩm tiêu biểu minh họa điều này: Study for Chief và Chief (1950), cùng với Untitled (Study for Untitled, 1957) và Untitled (1957). Dù Chief bắt nguồn từ hình ảnh đầu máy xe lửa, nhưng trong cả bản vẽ lẫn tranh hoàn chỉnh đều không còn nhận ra hình dạng cụ thể. DDây chính là bước chuyển sang trừu tượng. Bản vẽ mang sắc đen nặng nề, trong khi tranh toan mở rộng khoảng trắng, tạo cảm giác hình khối trôi trong không gian. Ở cặp Untitled, sự chuyển đổi còn triệt để hơn: từ bề mặt dày đặc sang bố cục mở, nơi các nét đen gợi hình đô thị. Quá trình này cho thấy tranh trừu tượng của Kline là sự chuyển hóa ý niệm thành đối cực (đen – trắng), rồi đạt đến cân bằng thị giác.

Một tác phẩm nhỏ (Untitled, 1957) cho thấy ký ức vô thức vẫn hiện diện. Người xem có thể nhận ra hình dáng chiếc ghế trong một không gian gợi căn phòng. Phải chăng đó là bóng dáng Elizabeth và chiếc ghế bập bênh của bà trong tiềm thức Kline? Có thể. Nhưng cũng có thể không. Nghệ thuật trừu tượng của Kline luôn mở ra những tầng nghĩa đủ để suy ngẫm, nhưng không bao giờ có lời giải.

Nguồn : brooklynrail 

Biên dịch và soạn : Bảo Long