Cách Toko Shinoda tạo nên những viên ngọc quý của trường phái Biểu hiện Trừu tượng

Nữ họa sĩ Nhật Bản Toko Shinoda đã qua đời ở tuổi 107. Trong hơn 70 năm, bà Shinoda được ca ngợi vì những bức vẽ và tranh nghệ thuật trừu tượng mà bà tạo ra bằng phương pháp cổ truyền sumi-e , nghĩa đen là tranh mực đen . Mực sumi-e theo truyền thống được sản xuất ở Trung Quốc hoặc Nhật Bản theo quy trình ba bước. Đầu tiên, cành cây được đốt trong dầu thực vật. Muội than từ cành cây bị đốt sau đó được trộn với keo chiết xuất từ ​​da động vật và nhào thành thỏi. Cuối cùng, thỏi mực được làm khô, quá trình này có thể mất vài tháng đối với mực rẻ tiền hoặc nhiều năm đối với mực đắt tiền hơn. Những thỏi mực mà bà Shinoda sử dụng cho tranh của mình có tuổi đời từ 300 đến 500 năm. Năm 1980, bà được phỏng vấn tại lễ khai mạc triển lãm các tác phẩm của mình trong tầng hầm của một ngôi chùa Phật giáo từng được các tướng quân Tokugawa sử dụng.

Bà nói với phóng viên: “Khoảng 30 năm trước, rất nhiều mực sumi từ Trung Quốc được đưa đến Nhật Bản và tôi đã mua hết. Tôi đã sử dụng những vật liệu đó từ đó đến nay và chúng đủ dùng cho cả đời tôi.” Hãy tưởng tượng bạn là một họa sĩ và chỉ một lần đến cửa hàng bán dụng cụ nghệ thuật, rồi sau đó dùng chính những vật liệu mua được trong chuyến đi đó để vẽ tranh suốt 70 năm! Đầu những năm 1950, cùng thời điểm Shinoda mua đủ mực vẽ cho cả đời, bà cũng đã đến Hoa Kỳ. Tại New York, bà đã đến thăm xưởng vẽ của nhiều họa sĩ trừu tượng hàng đầu thời bấy giờ, bao gồm Jackson Pollock và Mark Rothko.

 Các nhà văn phương Tây thường cho rằng Shinoda chịu ảnh hưởng của trường phái Biểu hiện Trừu tượng, nhưng nhiều thập kỷ sau chuyến đi đến Mỹ, bà nói với một phóng viên: “Tôi chưa bao giờ nghiên cứu nghệ thuật phương Tây. Tôi không hề chịu ảnh hưởng nào từ phương Tây.” Thay vào đó, tác phẩm của bà bắt nguồn từ việc nghiên cứu truyền thống thư pháp cổ xưa. Trong tiêu đề bài viết này, tôi gọi tác phẩm của bà là trường phái biểu hiện trừu tượng – nhưng tôi không nói rằng Shinoda là một phần của phong trào nghệ thuật Mỹ cùng tên. Tôi đang nói rằng bà là một họa sĩ sử dụng nghệ thuật trừu tượng để chia sẻ những hình dung biểu hiện về thế giới mà bà trải nghiệm. Giống như tranh thủy mặc (sumi-e) , đó là một thực hành đã có từ rất lâu trước thời hiện đại.

Diễn đạt ý tưởng trừu tượng
Một số ví dụ sớm nhất về tranh thủy mặc trừu tượng được tạo ra bởi các họa sĩ Trung Quốc sống vào thời nhà Đường (khoảng 618-907). Các hình thức hội họa Trung Quốc trước đó ưu tiên khả năng sao chép thế giới thực một cách chân thực. Có lẽ được truyền cảm hứng từ các truyền thống tâm linh như Phật giáo, tập trung nhiều hơn vào việc hiểu bản chất của sự vật hơn là sao chép hình thức chính xác của nó, các họa sĩ thủy mặc thời Đường đã chuyển trọng tâm sang việc nắm bắt tinh thần của bất cứ thứ gì họ đang vẽ. Nếu họ vẽ một con chim, họ không còn cố gắng thể hiện hình dạng và kích thước chính xác của đôi cánh; thay vào đó, họ cố gắng thể hiện sự tự do hoặc niềm hân hoan của chuyến bay. Nét bút mà các họa sĩ thủy mặc sử dụng có nhiều điểm chung với truyền thống thư pháp Trung Quốc, có niên đại hàng nghìn năm trước đó. Các ký hiệu do các nhà thư pháp tạo ra là sự kết hợp giữa nghĩa đen và nghĩa bóng—truyền tải cả bản chất của sự vật cũng như cảm xúc mà nó thể hiện.

Trong truyền thống thư pháp Nhật Bản, các họa sĩ được dạy để phát triển nghề của mình bằng cách tuân theo một quy trình gọi là shuhari . Shu có nghĩa là tuân theo; ha có nghĩa là lạc đề; ri có nghĩa là tách biệt. Ý tưởng là trước hết, học sinh nên tuân thủ nghiêm ngặt các phương pháp truyền thống đã được kiểm chứng qua thời gian. Thứ hai, họ nên thử nghiệm những cách làm mới cho những việc cũ. Cuối cùng, họ nên quên hết những gì đã học và chỉ tin tưởng vào bản năng của mình để tạo ra một biểu hiện nghệ thuật thực sự của riêng họ. Shinoda sinh năm 1913 và bắt đầu học thư pháp từ khi còn nhỏ. Bà kiếm sống bằng nghề thư pháp chuyên nghiệp vào những năm 1940. Vào thời điểm đó, trong giai đoạn ha của mình , bà nhận thấy rằng bằng cách kéo dài nét bút của các ký hiệu mà bà đang vẽ, bà có thể thêm nhiều năng lượng và cảm xúc hơn vào chúng, và do đó thể hiện tốt hơn bản chất của những gì bà đang cố gắng nói. Những bức tranh mà bà tiếp tục vẽ trong hơn 70 năm sau đó là đại diện cho một họa sĩ trưởng thành trong giai đoạn ri của mình , người đã tìm thấy một biểu hiện chân thực cho tầm nhìn cá nhân của bà về thế giới.

( Toko Shinoda - Khởi Hành - Màu Đen - 2013 )

Từ ngữ và hình thức
Mặc dù một số tác phẩm của bà không có tiêu đề, Shinoda thường đặt cho tranh những tiêu đề đơn giản, chỉ gồm một từ, liên quan đến cảm xúc cá nhân, chẳng hạn như Niềm vui, Lòng biết ơn, hoặc Sự tĩnh lặng . Đôi khi, bà đặt cho tranh những tiêu đề cầu kỳ hơn, đề cập đến những trải nghiệm bên ngoài cuộc sống, chẳng hạn như Chuyến đi thoáng qua, Gió đến, hoặc Lá non buổi sáng / Phước lành / Mùa đông sâu thẳm . Những bức tranh như vậy có thể được gọi là trừu tượng. Tuy nhiên, Shinoda có lẽ sẽ không dùng chính xác ngôn ngữ đó để mô tả tác phẩm. Vào đầu sự nghiệp, bà đã trừu tượng hóa các biểu tượng cụ thể, biến đổi chúng để tạo hiệu ứng. Tuy nhiên, các tác phẩm trưởng thành của bà có thể được hiểu rõ hơn là những bức tranh hiện thực hóa những thứ trừu tượng. Bà từng nói: “Nếu tôi có một ý tưởng rõ ràng, tại sao lại phải vẽ nó? Núi Fuji ấn tượng hơn bất kỳ sự bắt chước nào.”

Nhiều họa sĩ kiên trì với nghề đủ lâu cuối cùng sẽ tạo ra vốn từ vựng thị giác riêng của họ — những dấu ấn, hình dạng và họa tiết giúp nhận diện ngay lập tức tác phẩm là của họ. Những hình thức mà Shinoda sáng tạo ra giống như một vốn từ vựng thị giác mà bất cứ ai cũng có thể chia sẻ. Bà không quá quan tâm đến việc tạo ra một loạt tác phẩm có thể được nhận ra ngay lập tức là của riêng mình. Bà quan tâm nhiều hơn đến việc tạo ra một loạt tác phẩm kết nối mọi người với những cảm xúc vô hình, không thể diễn tả, vốn cấu thành nên phần lớn trải nghiệm của con người. Sự tinh tế trong tác phẩm của bà cho thấy mức độ thành thạo nghề nghiệp và chiều sâu hiểu biết của bà về thiên nhiên và tâm hồn con người.

Nguồn : ideelart

Biên dịch : Bảo Long