21 sự thật về Salvador Dalí ( Phần 4 )

( Salvador Dalí, Sự Thăng Thiên của Chúa Kitô (Pieta) , 1958 )

17. Dalí đạt đến đỉnh cao danh tiếng ở Mỹ, mặc dù sự đón nhận của giới phê bình dành cho ông trong những năm này có phần giảm sút.
Dalí và Gala bắt đầu thường xuyên đến Hoa Kỳ vào cuối những năm 1930 và cặp đôi đã định cư tại Hoa Kỳ trong suốt Thế chiến II từ năm 1940 đến năm 1948, chủ yếu sống ở New York. Dalí trở thành một nhân vật của văn hóa đại chúng - xuất bản một cuốn tự truyện gây tiếng vang lớn cũng như tham gia vào một số dự án ở Hollywood. Tuy nhiên, giới nghệ thuật ngày càng coi ông là một nghệ sĩ thương mại và tác phẩm của ông được đón nhận với sự nhiệt tình hời hợt, thậm chí là sự nghi ngờ trắng trợn. Tờ New York Times đã tóm tắt thời gian ông ở Hoa Kỳ như sau: "Trong khi những người theo chủ nghĩa siêu thực khác về cơ bản vẫn là những người kín đáo, thì Dali là một người biểu diễn bẩm sinh, một người cần khán giả và sự đáp lại  từ họ. Ông đã tìm thấy  nhóm khán giả đó ở Mỹ, và trong nhiều năm, ông đã khiến họ ấn tượng và thích thú."

18. Trong những năm sau chiến tranh, Dalí đã phát triển một phong cách mới mà ông gọi là "Chủ nghĩa thần bí hạt nhân", cho rằng phong cách này nhìn nhận tôn giáo qua lăng kính khoa học.
Sau khi trở về Tây Ban Nha, ông đã phát triển một phong cách mới kết hợp các ý tưởng khoa học đương thời với hình ảnh tôn giáo Công giáo, như có thể thấy trong các tác phẩm như Bữa Tiệc Ly (1955) và Sự Thăng Thiên của Chúa Kitô (1958). Những hình ảnh này, dù mang tính chất như trong mơ, vẫn được chấp nhận về mặt chủ đề dưới chế độ bảo thủ của Francisco Franco. Năm 1949, Dalí, một người từng vô thần, đã có buổi diện kiến ​​riêng với Giáo hoàng Pius XII, nơi ông trình bày bức tranh Đức Mẹ Port Lligat – miêu tả Gala như Đức Mẹ – để được Giáo hoàng ban phước. Phong cách và thẩm mỹ của những tác phẩm này gợi nhớ đến các bậc thầy thời Phục Hưng, bao gồm Leonardo da Vinci và Michelangelo.

19. Dalí và Gala trở nên xa cách trong những năm cuối đời, nhưng khi bà qua đời năm 1982 ở tuổi 87, ông rơi vào trạng thái hoảng loạn tột độ và trầm cảm sâu sắc.
Mối quan hệ giữa hai người luôn khác thường, tuy nhiên, căng thẳng ngày càng leo thang vào cuối đời, khi Dalí ngày càng hoang tưởng vợ sẽ bỏ rơi mình và tức giận vì những món quà xa hoa bà để lại cho những người tình khác nhau. Năm 1968, Dalí mua một lâu đài ở Púbol, Tây Ban Nha, làm nơi nghỉ dưỡng cho Gala và bà bắt đầu sống ở đó vài tuần liền, còn Dalí chỉ được đến thăm bà khi có lời mời. Mối quan hệ trở nên thù địch đến mức Dalí từng hành hung nàng thơ kiêm quản lý của mình, làm gãy hai xương sườn của bà. Để trấn an ông, bà đã cho Dalí uống một lượng lớn Valium và các loại thuốc khác, suýt chút nữa đã giết chết ông. Mặc dù có sự thù địch như vậy, khi Gala qua đời, Dalí rơi vào trạng thái tuyệt vọng điên loạn, từ chối ăn uống và cào cấu mặt mình.

20. Ốm yếu, nằm liệt giường và trầm cảm, những năm cuối đời Dalí sống cô lập tại lâu đài của mình ở Púbol, Tây Ban Nha.
Sau cái chết của Gala, người họa sĩ sống thêm bảy năm bất hạnh. Bị buộc phải ngừng vẽ vì bệnh bại liệt, sức khỏe và tinh thần của ông tiếp tục suy giảm trong những ngày cuối đời. Là một người bệnh khó tính, ông thường xuyên lăng mạ các y tá. Năm 1984, một sự cố chập điện bí ẩn ở nút gọi y tá đã gây ra hỏa hoạn, làm bỏng nặng chân của người họa sĩ.

21. Sau một cuộc chiến pháp lý kéo dài, trong đó một người xem bói người Tây Ban Nha tuyên bố là con gái của Dalí, thi thể của nghệ sĩ đã được khai quật vào năm 2018 để xét nghiệm huyết thống.
Dalí qua đời vì suy tim vào ngày 23 tháng 1 năm 1989 và được chôn cất trong hầm mộ do chính ông thiết kế tại Bảo tàng-Nhà hát Dalí ở quê nhà Figueres, Tây Ban Nha. Vào những năm 2000, bà thầy bói Pilar Abel đã đệ đơn kiện, tuyên bố mình là con của mối quan hệ năm 1955 giữa nghệ sĩ và mẹ bà. Sau khi xét nghiệm ADN từ da và dấu vết tóc trên mặt nạ tử thần của ông cho kết quả không rõ ràng, thi thể của ông đã được khai quật để xét nghiệm — kết quả chứng minh Abel không phải là con của Dalí. Narcís Bardalet, người ướp xác đã chuẩn bị thi thể của Dalí sau khi ông qua đời năm 1989, đã khai quật hài cốt của ông và nhận xét, với vẻ thích thú, rằng bộ ria mép của nghệ sĩ vẫn còn trong tình trạng tuyệt vời.

Nguồn : sothebys

Biên dịch : Bảo Long