Tượng điêu khắc tại Rome được tái quy gán cho Michelangelo sau gần hai thế kỷ

Một bức tượng bán thân bằng đá cẩm thạch đặt tại một nhà thờ ở Rome vừa được tái quy gán cho Michelangelo, gần hai thế kỷ sau khi tác phẩm này không còn được liên hệ với danh họa thời Phục Hưng.

Tác phẩm khắc họa khuôn mặt Chúa Giê-su hiện được trưng bày tại Vương cung thánh đường Sant’Agnese fuori le mura. Trong nhiều năm trước thế kỷ 19, bức tượng từng được cho là do Michelangelo thực hiện, nhưng sau đó các học giả cho rằng nó thuộc về một nghệ sĩ khác.

Nghiên cứu mới đây của nhà nghiên cứu độc lập người Ý Valentina Salerno đã đưa ra lập luận rằng tác phẩm thực chất có thể thuộc về Michelangelo.

Nghiên cứu lưu trữ dẫn đến việc tái quy gán

Phát hiện của Salerno dựa trên việc khảo cứu các tài liệu lưu trữ, bao gồm sổ sách, danh mục tác phẩm và thư từ liên quan đến thời gian Michelangelo hoạt động tại Rome.

Salerno cho biết phương pháp nghiên cứu của bà tập trung vào việc phân tích các tài liệu công khai trong kho lưu trữ lịch sử. Theo bà, sau khi Michelangelo qua đời, nhiều nhà cầm quyền và nhà sưu tập quyền lực đã cố gắng giành quyền sở hữu các tác phẩm của ông. Tuy nhiên, nghệ sĩ được cho là đã chủ động sắp xếp việc chuyển giao các tác phẩm và vật liệu nghệ thuật của mình cho học trò.

Một tài liệu mà Salerno tìm thấy nhắc đến một phòng lưu trữ đặc biệt dành cho các tác phẩm của Michelangelo, chỉ có thể mở bằng nhiều chìa khóa khác nhau. Bà cho rằng bức tượng bán thân Chúa Giê-su có thể nằm trong số các tác phẩm được chuyển giao theo cách này.

Các dữ liệu mới hiện được xem như cơ sở cho một quá trình thẩm định học thuật rộng hơn, nhằm xem xét lại những tác phẩm khác từng bị lãng quên hoặc chưa được xác định rõ tác giả.

Một bức tranh tại Bỉ cũng đang được xem xét

Song song với phát hiện tại Rome, một bức tranh ở Bỉ cũng đang được một số nhà nghiên cứu xem xét khả năng liên quan đến Michelangelo.

Tác phẩm mô tả cảnh Pietà – Đức Mẹ bồng xác Chúa Giê-su – và trước đây không được xác định tác giả. Sau khi bức tranh không bán được trong một phiên đấu giá năm 2020, chủ sở hữu mới bắt đầu tiến hành nghiên cứu sâu hơn.

Trong quá trình kiểm tra, họ phát hiện hai chữ lồng dạng chữ “M” cách điệu trên bề mặt tranh. Các nhà khoa học tại Viện Di sản Văn hóa Hoàng gia Bỉ đã tiến hành phân tích vật liệu, bao gồm phương pháp định tuổi carbon.

Kết quả cho thấy bức tranh có khả năng được vẽ trong khoảng thời gian từ năm 1520 đến 1660 với xác suất 95,4%.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng các yếu tố như cấu trúc hình thể mang tính điêu khắc, cách xử lý ánh sáng trên cơ thể Chúa Giê-su và các đường nét phác thảo có những điểm tương đồng với phong cách của Michelangelo.

Cần thêm nghiên cứu học thuật

Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc quy gán bức tranh cho Michelangelo vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn. Nhiều nghiên cứu bổ sung vẫn cần được thực hiện, đặc biệt là việc truy vết lịch sử sở hữu của tác phẩm.

Việc công bố những phát hiện ban đầu này được kỳ vọng sẽ mở ra cuộc thảo luận học thuật rộng hơn trong cộng đồng nghiên cứu quốc tế về khả năng xác định lại tác giả của các tác phẩm liên quan đến Michelangelo.