Thiên Nhiên Hư Cấu: Thế Giới Sắp Đặt của Sandy Skoglund (Phần 2)

Sandy Skoglund, Fresh Hybrid, 2008.

Không gian giới thiệu ban đầu mở ra một căn phòng rộng lớn, tràn ngập tác phẩm Fresh Hybrid (2008), vốn trước đây chỉ từng được trưng bày dưới dạng nhiếp ảnh. Tại đây, khách tham quan có thể thực sự bước vào và di chuyển xung quanh môi trường sắp đặt, được bố trí như một “hòn đảo” giữa phòng triển lãm, cho phép tiếp cận từ mọi phía 360 độ, thay vì chỉ nhìn chính diện như một sân khấu kịch. Đây là một sắp đặt đầy tính kỳ ảo, với những hình người bằng nỉ và những cái cây mang dáng dấp nhân hình như bừng tỉnh sự sống. Thay cho lá, các cành cây nở rộ hàng nghìn chú gà con lễ Phục Sinh bằng vải nhung chenille sản xuất hàng loạt. Cảnh quan cỏ xanh (cùng phông nền xanh cỡ tranh tường) được tạo thành từ hàng nghìn que làm đồ thủ công phủ lông mềm. Về mặt kỹ thuật, đây là một cảnh thiên nhiên — nhưng không có gì ở đây là tự nhiên cả.

Từ Fresh Hybrid, người xem tiếp tục đến với tác phẩm biểu tượng Radioactive Cats. Một lần nữa, căn bếp xám (nay không còn sự hiện diện của các nhân vật con người trong bức ảnh gốc) cùng những chú mèo tinh nghịch được sắp đặt để chúng ta có thể bước vào, dạo quanh và chiêm ngưỡng từng chi tiết. Được làm thủ công và thổi vào những cá tính riêng biệt, mỗi chú mèo bằng thạch cao gây nên sự hỗn loạn vui nhộn: leo trèo lên đồ đạc, làm đổ ghế, và làm vỡ bát đĩa.

Không gian cuối cùng, Revenge of the Goldfish (Sự trả thù của những con cá vàng, 1981) — có sự cộng hưởng về mặt thị giác và chủ đề với Radioactive Cats — mang lại cảm giác như đang chìm trong một phòng ngủ mộng mị dưới nước. Hơn 100 con cá vàng bằng gốm được chế tác thủ công (kích thước gần với cá koi hơn) treo lơ lửng từ trần nhà ở các độ cao khác nhau, tụ thành đàn để tạo ảo giác rằng chúng đang bơi lội trong một môi trường vô hình. Giống như những chú mèo của Skoglund, các chú cá cũng mang những cá tính và biểu cảm riêng biệt, đồng thời tinh nghịch không kém — xâm nhập vào các ngăn kéo, kéo tung ga giường và gối. Trong những bức ảnh gốc của Skoglund, không gian này có sự hiện diện của một người mẹ và đứa trẻ, nhưng tại đây họ đã được loại bỏ, và người xem trên thực tế trở thành kẻ thế chỗ họ.

McNay sở hữu một không gian triển lãm rộng lớn đáng nể, nhưng các tác phẩm của Skoglund lấp đầy nó một cách vừa vặn, khiến triển lãm trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với đông đảo công chúng. Dù có sức mê hoặc về mặt thị giác, triển lãm vẫn tiếp cận chủ đề thiên nhiên với một thái độ lưỡng lự. Chẳng hạn, Radioactive Cats, với sự ám chỉ gián tiếp đến những thảm họa như Chernobyl, khó có thể được xem là một lời nói thiện chí về dấu ấn của con người lên hành tinh này. Tuy nhiên, Skoglund gọi các sinh thể trong những môi trường hư cấu của mình là “những kẻ sống sót”, và vì thế, các tác phẩm của bà — dù nhẹ nhàng mang theo tinh thần phê phán — rốt cuộc vẫn toát lên một niềm lạc quan về số phận của thế giới tự nhiên.

Nguồn : Sculpturemagazine

Biên dịch và soạn : Tú Uyên