Sự trỗi dậy mạnh mẽ của Jean Dubuffet ( Phần 2 )

( JEAN DUBUFFET, QUATRE LEVEUSES DE BRAS )

Tháng 10/1943, giữa bối cảnh thế giới biến động vì thế chiến, Dubuffet thực hiện một cuộc cách mạng hội họa. Ông tin rằng thế giới đang cần những cử chỉ biểu đạt mới. Sau hai lần từ bỏ hội họa vào năm 1918 và 1936 để kinh doanh rượu, bảy năm sau, Dubuffet đã sẵn sàng dấn thân. Khi công việc kinh doanh đã ổn định, ông trút bỏ gánh nặng "xây dựng sự nghiệp nghệ sĩ" để vẽ vì niềm vui thuần túy. Đầu năm 1943, ngọn lửa sáng tạo bùng cháy; ông tìm thấy chìa khóa mà mình đã tìm kiếm suốt 20 năm qua tác phẩm Quatre leveuses de bras.

Như Max Loreau nhận định, "thời tiền sử đã kết thúc". Từ đó, Dubuffet không bao giờ buông cọ. Đối với ông, "nghệ thuật tác động vào trí óc chứ không phải đôi mắt". Dù Quatre leveuses de bras mang dáng vẻ ngây ngô với hình khối cổ xưa và màu sắc tùy hứng, đây thực chất là một diễn trình tâm trí được nuôi dưỡng bởi triết học sâu sắc. Ông thách thức cách thể hiện cơ thể và vẻ khỏa thân : những chủ đề thiêng liêng của hội họa phương Tây bằng cách phá vỡ các quy tắc hình họa truyền thống để hướng tới sự trừu tượng hóa. Ông làm phẳng hình khối, biến cơ thể thành các mặt phẳng mở với đường nét mơ hồ, xóa bỏ mọi chiều sâu. Không gian hội họa lúc này trùng khít với bề mặt toan, tiền đề cho loạt tranh Corps de dames từng gây ấn tượng mạnh và truyền cảm hứng cho series Women của Willem de Kooning.

Thông điệp đã rõ ràng: Với Quatre leveuses de bras, kết quả của hai thập kỷ tìm tòi, Dubuffet đã đạt đến đỉnh cao danh vọng. Các nhà sử học tôn vinh ông như một thiên tài nhờ khả năng tạo ra một "cỗ máy" tái thiết lập thế giới.

Nguồn : sothebys

Biên soạn và dịch : Bảo Long