Nghệ thuật tạo dấu ấn: 5 họa sĩ trừu tượng bạn cần biết

Vậy, tạo dấu ấn là gì? Đó là những nét vẽ, chấm, đường, kết cấu và hoa văn khác nhau được vẽ hoặc tô một cách phóng khoáng, có kiểm soát hoặc biểu cảm, truyền tải dấu ấn riêng của người họa sĩ lên bức tranh. Hành động này nằm giữa hội họa, vẽ và viết, sử dụng các dấu vết để xây dựng bố cục. Ứng dụng phi truyền thống này có thể được thực hiện với nhiều chất liệu khác nhau, từ sơn dầu đến phấn màu và hơn thế nữa. Đặc điểm của phương pháp này là bố cục có thể được cảm nhận một cách gần như nhịp nhàng khi mắt ta dõi theo các dấu vết trên bề mặt.

Để hiểu được tác động và trải nghiệm gần như trực quan liên quan đến việc tạo dấu ấn, tốt nhất là hãy để tác phẩm nghệ thuật tự nói lên tất cả. Do đó, những họa sĩ sau đây được xem là những đại diện xuất sắc nhất của nghệ thuật tạo dấu ấn trong nghệ thuật hội họa trừu tượng. Bắt đầu với người được mệnh danh là cha đẻ của nghệ thuật tạo dấu ấn; Cy Twombly.

Cy Twombly
Nguồn gốc của trường phái hội họa sử dụng ký hiệu, như chúng ta biết ngày nay, chính là Cy Twombly. Sinh năm 1928 và mất năm 2011, vị họa sĩ người Mỹ này nổi tiếng với vốn từ vựng ngôn ngữ cử chỉ đầy năng lượng và giàu tính tâm linh. Tác phẩm của ông khác biệt đáng kể so với các họa sĩ đương thời khi ông tìm cách kết hợp phong cách trừu tượng của mình với các yếu tố lấy từ truyền thống thơ ca cổ đại, kinh điển và hiện đại, từ đó hình thành nên nguồn gốc của việc sử dụng ký hiệu làm chủ đề chính.

Vào giữa những năm 1950, sau những chuyến đi dài ngày khắp châu Âu và Bắc Phi, Twombly nổi lên như một nhân vật quan trọng trong giới nghệ thuật. Tác phẩm của ông, kết hợp giữa tự sự, ngôn ngữ và biểu tượng cá nhân, trải dài từ thần thoại đến những chủ đề riêng tư. Cuối những năm 1950, ông chuyển đến Ý, nơi những tác phẩm sống động, mang tính biểu tượng của ông kết hợp giữa những ám chỉ gợi dục và các yếu tố trừu tượng. Bảng màu tươi sáng của giai đoạn này sau đó chuyển sang tông màu xám và xanh trầm trong những bức tranh "bảng đen" của ông, đặc trưng bởi những nét vẽ nguệch ngoạc màu trắng, giống như phấn, gợi nhớ đến bảng đen trong lớp học.

Năm 1995, Phòng trưng bày Cy Twombly được khánh thành tại Houston, được thành lập với sự hợp tác của Bộ sưu tập Menil và Quỹ Dia. Phòng trưng bày này là không gian triển lãm thường trực cho các tác phẩm quan trọng từ năm 1953 đến năm 2004. Năm 2010, Twombly hoàn thành một công trình được ủy thác quan trọng cho bảo tàng Louvre, tạo ra một bức tranh trần cho Phòng Đồng (Salle des Bronzes) nhằm tôn vinh di sản của các nhà điêu khắc Hy Lạp dưới bầu trời xanh rộng lớn được tô điểm bởi các quả cầu vũ trụ. Tác phẩm hoành tráng này nhấn mạnh tầm ảnh hưởng của ông đối với nghệ thuật trừu tượng đương đại, nhưng cũng cho thấy cách ông nâng tầm những nét vẽ nguệch ngoạc và những hình vẽ đơn giản lên một tầm cao hoàn toàn khác, khi nghệ thuật tạo dấu ấn được đưa vào bảo tàng Louvre .

( Cy Twombly, Không tiêu đề, 1970 )

Oscar Murillo
Tiếp theo là Oscar Murillo, sinh năm 1986 tại Colombia và hiện đang sống và làm việc tại London và Nairobi. Murillo nổi tiếng với phong cách nghệ thuật trừu tượng năng động và đa dạng, tập trung sâu sắc vào các chủ đề về giao lưu văn hóa và sự lưu chuyển của ý tưởng, ngôn ngữ và các vật dụng hàng ngày xuyên biên giới toàn cầu. Một ví dụ điển hình là dự án đang thực hiện của Murillo, “Frequencies”, bao gồm các bức tranh được gắn vào bàn học ở khắp các trường học trên thế giới, ghi lại những nét vẽ tự phát của học sinh. Những bức tranh và dấu ấn cá nhân của ông ấy vô cùng sống động và thường phủ kín toàn bộ bề mặt bức tranh, tạo nên sự khác biệt so với các đồng nghiệp cùng phong cách.

Tác phẩm của ông đã được trưng bày trong nhiều triển lãm cá nhân tại các phòng trưng bày David Zwirner trên toàn thế giới, bao gồm ở London, Hồng Kông, Paris và New York. Ngoài các triển lãm tại phòng trưng bày, tác phẩm của Murillo cũng đã được giới thiệu tại các địa điểm quốc tế quan trọng. Năm 2022, ông đã tổ chức các triển lãm cá nhân tại KM21 ở The Hague, Hà Lan; Bảo tàng Nghệ thuật Saint Louis, Missouri, Hoa Kỳ; Fondazione Memmo ở Rome, Ý; và ông đã tham gia Biennale Venice lần thứ 56 năm 2015. Tác phẩm của ông được đưa vào nhiều bộ sưu tập danh tiếng trên toàn cầu, bao gồm The Broad ở Los Angeles, Fondation Louis Vuitton ở Paris, Bảo tàng Ludwig ở Cologne và Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở New York

( Oscar Murillo, Sự thể hiện, 2020-2022 )

Julie Mehretu
Julie Mehretu, sinh năm 1970 tại Addis Ababa, Ethiopia, là một họa sĩ nổi tiếng hiện đang sống và làm việc tại thành phố New York. Nghệ thuật trừu tượng của Mehretu đi sâu vào những lớp lịch sử của các địa điểm và thời gian, phản ánh cả các kỷ nguyên địa chất và các hiện tượng xã hội đương đại. Các tác phẩm của bà là những khám phá thị giác năng động về hành vi xã hội và địa lý tâm lý của không gian, mang đến một sự thể hiện sống động về những trải nghiệm hiện đại thông qua bố cục phức tạp, các họa tiết và dấu ấn đặc trưng của bà. Cách tiếp cận đa diện của bà lấy cảm hứng từ chính trị, văn học và âm nhạc, và trong những năm gần đây, tranh của bà bắt đầu kết hợp các hình ảnh chụp từ các phương tiện truyền thông đưa tin về các cuộc xung đột và các vấn đề xã hội. Những hình ảnh này đóng vai trò là nền tảng trí tuệ và bố cục, cuối cùng trở thành những hiện diện ma mị trong các tác phẩm cuối cùng mang tính trừu tượng và giàu biểu cảm của bà.

Trong suốt sự nghiệp của mình, Mehretu đã nhận được nhiều giải thưởng, bao gồm Học bổng MacArthur năm 2005 và Huân chương Nghệ thuật của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ năm 2015. Năm 2021, bà được vinh danh vào Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ. Tác phẩm của bà đã được trưng bày trong các triển lãm quốc tế quan trọng, chẳng hạn như Carnegie International (2004–05), Sydney Biennial (2006) và Venice Biennale (2019), cùng nhiều triển lãm khác. Các triển lãm bảo tàng đáng chú ý bao gồm các triển lãm cá nhân tại Bảo tàng Solomon R. Guggenheim, New York (2010) và dOCUMENTA (13) (2012). 

( Julie Mehretu, Mặt Trời Vô Hình )

Xiyao Wang
Xiyao Wang, sinh năm 1992 tại Trùng Khánh, Trung Quốc, nhanh chóng khẳng định vị thế là một nhân vật hàng đầu trong thế giới hội họa trừu tượng . Hiện đang sinh sống và làm việc tại Berlin, Đức, Wang được biết đến với những tác phẩm nghệ thuật năng động và giàu cảm xúc, đặc trưng bởi cách sử dụng màu sắc, khối lượng và kết cấu độc đáo. Kỹ thuật nghệ thuật của Wang rất đa dạng, kết hợp sơn dầu và sơn acrylic, phấn, than chì và bút màu dầu. Cô ấy khéo léo cân bằng sự tương tác giữa chuyển động cơ thể và bức tranh, tạo ra những đường nét đa sắc màu biểu cảm, gợi lên những phong cảnh rộng lớn và chuyển động uyển chuyển. Những yếu tố này được sắp xếp thành bố cục trữ tình trên nền màu pastel nhẹ nhàng, tạo nên những bức tranh vừa hài hòa vừa sống động.

Tác phẩm của Wang đã được trưng bày tại nhiều địa điểm danh tiếng trên toàn cầu, bao gồm Bảo tàng Nghệ thuật Shepparton ở Victoria, Bảo tàng Nghệ thuật Nguyên và Bảo tàng Nghệ thuật Tống ở Bắc Kinh, và Bảo tàng Nghệ thuật Bình Sơn ở Thâm Quyến vào năm 2023. Cô cũng đã triển lãm tại ARNDT Artbarn ở Cape Schanck, Bảo tàng Aurora ở Thượng Hải và Bảo tàng Nghệ thuật Cửu Thạch ở Thượng Hải, cùng nhiều nơi khác. Các triển lãm trước đây của cô bao gồm các cuộc trưng bày tại Baumwollspinnerei ở Leipzig, Cité Internationale des Arts ở Paris và Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Trùng Khánh. 

( Xiyao Wang, Rond de Jambe No. 1, 2023 )

Frederic Anderson

 Frederic Anderson, sinh năm 1973 tại Luxembourg, là một họa sĩ nổi tiếng với phong cách hội họa trừu tượng năng động và giàu cảm xúc. Hiện đang sinh sống và làm việc tại London, Anderson bị cuốn hút bởi tiềm năng biểu cảm của những nét vẽ phóng khoáng. Các bức tranh thường bắt đầu với bề mặt có dấu vết hao mòn—như bụi bẩn hoặc dấu vân tay—những dấu vết này truyền cảm hứng cho những nét vẽ ban đầu của ông. Tranh của ông được đặc trưng bởi những nét chấm phá tràn đầy năng lượng, những đường vẽ nguệch ngoạc và những dấu vết tự phát, truyền tải một phổ rộng các cảm xúc. Quá trình sáng tác của Anderson bao gồm việc sử dụng loại sơn tự chế được tạo ra từ các sắc tố khoáng chất nguyên chất có nguồn gốc từ các loại đá bán quý như tourmaline và lapis lazuli. Phương pháp này cho phép ông đạt được những mảng màu phong phú, bão hòa, được phủ lên bằng những đường phun tinh tế, tạo ra sự tương tác phức tạp giữa kết cấu và hình thức.

Sau khi lấy bằng Cử nhân Mỹ thuật (BFA) tại American College in London và bằng Thạc sĩ Mỹ thuật (MFA) tại Đại học Nghệ thuật London, Anderson đã trở nên nổi tiếng với ngôn ngữ nghệ thuật độc đáo của mình, trưng bày tác phẩm trong các triển lãm trên khắp Vương quốc Anh, Pháp, Ý và Luxembourg. Hiện tại, Frederic Anderson có thể được coi là họa sĩ ít được biết đến nhất trong danh sách này. Tuy nhiên, sự nổi lên mạnh mẽ và sự hiện diện của ông tại các hội chợ nghệ thuật quốc tế là minh chứng cho sức mạnh và tầm ảnh hưởng của việc tạo dấu ấn trong thế giới nghệ thuật đương đại. 

Nguồn : contemporaryartissue

Biên dịch : Bảo Long