Nghệ thuật Op Art của Bridget Riley đã làm thay đổi hoàn toàn trường phái trừu tượng như thế nào

( Bridget Riley, Untitled  ,1962)

Năm 1962, nghệ sĩ người Anh Bridget Riley đã tạo ra tác phẩm Untitled (based on Movement in Squares) , một bản in đen trắng tưởng chừng đơn giản nhưng cuối cùng lại phức tạp, với một lớp hình vuông bị biến dạng. Bố cục giống như bàn cờ này đã trở thành điểm khởi đầu quan trọng và nguồn cảm hứng cho sự nghiệp của Riley về sau, cũng như mang tính biểu tượng riêng – gợi nhớ đến thời kỳ đỉnh cao của nền văn hóa những năm 1960 và sự trỗi dậy mạnh mẽ của nghệ thuật Op Art.

Sau bản in đầu tiên này, bà tiếp tục tạo ra sáu bản in đen trắng khác, thách thức những quan niệm đã có từ lâu về nhận thức thị giác. Giờ đây, phòng trưng bày Archeus / Post-Modern ở London đã tập hợp bộ bảy bản in trên giấy này và bảy tác phẩm bổ sung khác, Fragments , được in trên tấm Plexiglas trong triển lãm theo lịch hẹn “Bridget Riley: Thập niên 60. Toàn tập các tác phẩm đồ họa đen trắng”.

Nói về nguồn gốc của các tác phẩm, Riley chia sẻ trong một trích dẫn do phòng trưng bày cung cấp: “Năm 1960, khi tôi bắt đầu tìm hướng đi trong các tác phẩm đen trắng của mình, tôi đã thực hiện nhiều nghiên cứu về và xung quanh bức tranh Chuyển động trong các hình vuông (1961). Tôi đang làm họa sĩ minh họa tại công ty quảng cáo của J. Walter Thompson ở Berkeley Square và âm thầm tiếp tục công việc vẽ tranh đen trắng của mình. Willie Landels, một giám đốc nghệ thuật hàng đầu tại công ty, đã quan tâm đến những gì tôi đang làm. Đó là một thời điểm vô cùng phấn khởi đối với tôi sau nhiều năm đau khổ và thất vọng khi không thể tìm ra cách làm việc. Willie muốn sở hữu một trong những tác phẩm đen trắng của tôi. Tôi rất hãnh diện về điều này, và ông ấy đề nghị tôi in bức tranh Chuyển động trong các hình vuông . Willie nhiệt tình đảm nhận việc này. Ông ấy tìm một nhà in thương mại, chọn loại giấy phù hợp và quyết định số lượng bản in. Tôi rất biết ơn ông ấy vì tất cả sự khuyến khích này và vô cùng vui mừng khi bản in thành công đến vậy.”

Xét riêng từng tác phẩm, dù trên giấy hay trên tấm Plexiglas, đều là minh chứng không chỉ cho sự tinh tế và kỹ thuật bậc thầy không thể bắt chước của Riley, mà còn cho một thời điểm quan trọng trong lịch sử nghệ thuật. Các tác phẩm trên giấy được thực hiện trước khi tạp chí Time đặt ra thuật ngữ Op Art vào năm 1964, báo hiệu một cách tiếp cận mới và những mối quan tâm mới sẽ sớm lan rộng trong giới nghệ thuật. Các tác phẩm trên tấm Plexiglas, được trưng bày lần đầu tiên vào năm 1965 tại Phòng trưng bày Robert Fraser, London, phản ánh sở thích thử nghiệm của Riley. Mặc dù chất liệu này đã có sẵn trong nhiều thập kỷ, nhưng nó chưa được định nghĩa rõ ràng là một phương tiện để tạo ra tác phẩm nghệ thuật. Để tạo ra tác phẩm, các phần màu đen được in trước, sau đó mới thêm lớp nền trắng, do đó bố cục có thể được nhìn thấy qua chất liệu trong suốt. Về mặt khái niệm, nó cũng chơi đùa với nhu cầu phải che phủ các bản in bằng kính khi trưng bày.

Bộ sưu tập do Archeus / Post-Modern tập hợp đánh dấu một cơ hội độc đáo cho các nhà sưu tập vì phạm vi các tác phẩm trên giấy và Plexiglas từ giai đoạn những năm 1960 hiếm khi có sẵn trên thị trường cùng nhau. Toàn bộ nhóm gồm 14 tác phẩm chỉ là một trong số ít những bộ sưu tập như vậy, một phần vì một số tác phẩm riêng lẻ rất hiếm. Ví dụ, chỉ còn một vài bản của tác phẩm Untitled (Oval Image) (1964), ban đầu được sản xuất với số lượng 50 bản, vẫn còn tồn tại—ngay cả Bảo tàng Tate cũng không có một bản nào trong bộ sưu tập của mình.

Nguồn : Artnet

Biên dịch và soạn: Bảo Long