Ben Nicholson: Bậc thầy về 'sự rõ ràng và nghệ thuật lược bỏ' ( Phần 2)

( Ben Nicholson, OM (1894-1982)

Các bức phù điêu màu trắng
Từ năm 1934 đến năm 1938, ông đã tạo ra những tác phẩm trừu tượng rõ ràng nhất trong sự nghiệp của mình: những bức phù điêu màu trắng đã đề cập ở trên. Chúng bao gồm các hình học (chủ yếu là hình tròn) được khắc trên một tấm ván gỗ, được sơn toàn bộ bằng màu trắng.

Không lâu trước giai đoạn đó, Ben đã bỏ người vợ đầu tiên, họa sĩ Winifred Nicholson , để đến với nhà điêu khắc Barbara Hepworth , và chính khi tình cờ cầm một trong những dụng cụ của Hepworth một ngày nọ, ông đã nảy ra ý tưởng cho các tác phẩm phù điêu của mình.

Mặc dù ngày nay chúng được coi là đỉnh cao trong sự nghiệp của ông, nhưng rất ít người cùng thời với Nicholson đánh giá cao các tác phẩm này. Một trong số ít người ngưỡng mộ là nghệ sĩ Paul Nash , người đã diễn giải các bức phù điêu theo nghĩa siêu hình, như những tiểu vũ trụ của vô hạn mà "mỗi tác phẩm nên được xem như một thế giới mới".

Mối quan hệ giữa Nicholson và Mondrian
Vào những năm 1930, Nicholson đã thực hiện nhiều chuyến đi đến Paris, thăm các xưởng vẽ của Mondrian , Braque và Brancusi , cùng nhiều nghệ sĩ khác. Với cấu trúc hình học đơn giản, các tác phẩm phù điêu của ông có sự tương đồng với loạt tranh "Lưới" nổi tiếng của Mondrian , và hai người sau này trở thành bạn thân – và cả hàng xóm của nhau.

Năm 1938, khi mối đe dọa chiến tranh ở lục địa châu Âu đang hiện hữu, người Anh đã thuyết phục người Hà Lan đến định cư gần ông ở London. Hai người sống cách nhau không xa, ở vùng ngoại ô Hampstead, và Mondrian thường xuyên cùng Nicholson, Hepworth (lúc này là vợ ông) và ba đứa con sinh ba của họ uống trà.

Tuy nhiên, vào khoảng thời gian bùng nổ Chiến tranh Thế giới thứ hai, Nicholson và Hepworth đã rời London đến thị trấn St Ives xinh đẹp ở Cornwall. Họ nài nỉ Mondrian đi cùng, nhưng ông từ chối, cuối cùng quyết định lên tàu đến New York, nơi ông sẽ sống hết phần đời còn lại.

Tĩnh vật gặp gỡ phong cảnh
Nicholson đã sống ở St Ives gần hai thập kỷ, tận hưởng ánh sáng rực rỡ và khung cảnh biển nơi đây. Có lẽ những tác phẩm nổi tiếng nhất của ông trong giai đoạn này là những bức tranh từ những năm 1950, trong đó ông đã khéo léo kết hợp hai thể loại: tĩnh vật và phong cảnh.

Về cơ bản, điều này bao hàm việc – trong một bức tranh duy nhất – chồng ghép một ví dụ về cái trước lên một ví dụ về cái sau. Như vậy, Nicholson đã xóa bỏ sự phân biệt giữa không gian bên trong và bên ngoài – và, dưới ảnh hưởng của trường phái Lập thể, đã thay thế không gian bố cục mang tính ảo ảnh bằng một tập hợp các hình dạng được làm phẳng một cách trang nhã và các mặt phẳng chồng lên nhau.

Tác phẩm nghệ thuật đắt giá nhất của Nicholson từng được bán đấu giá — bức tranh April 57 (Arbia 2) năm 1957 — là một trong những tác phẩm kết hợp giữa tĩnh vật và phong cảnh. Nó đã được bán với giá 3,75 triệu bảng Anh tại nhà đấu giá Christie's ở London vào năm 2016.

Giải thưởng Guggenheim và sự công nhận trong giới nghệ thuật
Sau nhiều năm chật vật cả về doanh số bán hàng lẫn sự công nhận, cuối những năm 1940 và những năm 1950 chứng kiến ​​một bước ngoặt đáng kể đối với Nicholson — như thể thị hiếu đương thời cuối cùng đã bắt kịp với những sáng tạo mang tính cách mạng của ông.

Năm 1949, ông được mời tạo ra hai bức tranh khổ lớn cho nội thất của tàu hơi nước mới MV Rangitane của Công ty Vận tải biển New Zealand — một trong số đó, bức tranh Tháng Mười năm 1949 (Rangitane) , đã được bán với giá 1.002.000 bảng Anh tại Christie's vào năm 2022.

Năm 1951, ông thực hiện một bức bích họa lớn cho Lễ hội nước Anh. Ba năm sau, ông được mời đại diện cho nước Anh tại Triển lãm nghệ thuật Venice Biennale. Sau đó, vào năm 1957, ông giành được Giải thưởng Quốc tế Guggenheim đầu tiên dành cho hội họa, nhận giải thưởng và tấm séc trị giá 10.000 đô la từ Tổng thống Eisenhower tại Nhà Trắng.

Đến những năm 1960, Nicholson sống ở Thụy Sĩ, trong một ngôi nhà nhìn ra hồ Maggiore, cùng với người vợ thứ ba, nhiếp ảnh gia Felicitas Vogler. Tại đó, ông quay trở lại với những bức phù điêu vẽ tay từ những năm 1930, mặc dù kết quả có đôi chút khác biệt. Hình dạng giờ đây đa dạng hơn trước, và bảng màu không chỉ giới hạn ở màu trắng mà còn bao gồm cả những màu đất.

Các tác phẩm như (1965) Olympia , với tiêu đề đề cập đến những tàn tích cổ đại ở Hy Lạp, và Nov 59 (phong cảnh với khối đá nguyên khối) minh họa cho quá trình chắt lọc các hình thức trong suốt sự nghiệp của ông, điều mà Vogler mô tả là 'sự rõ ràng và nghệ thuật tuyệt vời của sự lược bỏ'.

Nicholson qua đời năm 1982, hưởng thọ 87 tuổi.

Thị trường dành cho Ben Nicholson
"Thị trường cho các tác phẩm của ông ấy ngày nay đã được thiết lập vững chắc," Angus Granlund, chuyên gia cấp cao tại bộ phận Nghệ thuật Hiện đại Anh và Ireland của Christie's, cho biết . "Tầm quan trọng của Nicholson với tư cách là một nghệ sĩ đã được thừa nhận từ lâu."

Những tác phẩm nào của Nicholson được săn đón nhất? "Những bức phù điêu màu trắng từ những năm 1930," Granlund nói. "Chúng cực kỳ hiếm và phần lớn được lưu giữ trong các bộ sưu tập của các bảo tàng lớn. Tuy nhiên, những bức tranh thời hậu chiến kết hợp giữa tĩnh vật và phong cảnh thì phổ biến và nhiều hơn, chiếm bốn trong năm mức giá cao nhất mà ông đạt được tại các cuộc đấu giá."

"Đây là một nghệ sĩ tầm cỡ quốc tế," ông nói thêm, "với lượng khán giả thực sự phủ khắp trên toàn cầu."

Nguồn : christies

Biên dịch và soạn : Bảo Long