Anastasia Egonyan – Những đối cực thị giác giữa cơ thể và đô thị

Anastasia Egonyan

Anastasia Egonyan là nghệ sĩ thị giác và nhiếp ảnh đương đại mang nguồn gốc Ukraine – Armenia, hiện sống và làm việc tại Berlin. Thực hành của cô hình thành từ hai ngôn ngữ hình ảnh tưởng chừng đối lập: một bên là những khung cảnh đô thị trống vắng, phi cá nhân; bên kia là các hình thể con người được đặt trong trạng thái mong manh, riêng tư và giàu tính ký hiệu. Chính sự song hành này tạo nên cấu trúc tư duy nhất quán trong toàn bộ thực hành của Egonyan.

Thành phố không người như một cấu trúc trừu tượng

Trong các tác phẩm chụp cảnh đô thị, Egonyan loại bỏ hoàn toàn sự hiện diện của con người. Đường phố, biển hiệu, ánh đèn, các công trình kỹ thuật vẫn vận hành đầy đủ chức năng, nhưng trở nên lạnh lẽo và vô danh khi thiếu vắng thân thể. Thành phố, ở đây, không còn là không gian sinh hoạt mà biến thành một cấu trúc trừu tượng, nơi tỷ lệ và quy mô vượt khỏi cảm nhận thông thường của con người.

Việc các đô thị khác nhau – từ Paris đến Berlin – trở nên gần như đồng nhất trong cảm nhận thị giác cho thấy mối quan tâm của Egonyan không nằm ở địa danh, mà ở sự mất cân xứng giữa không gian kiến tạo và cơ thể người. Sự trống rỗng này không chỉ gợi cảm giác hoang phế, mà còn phơi bày tính nhân học tiềm ẩn trong cách con người mặc định mình là trung tâm của mọi không gian quen thuộc.

Thân thể như điểm neo của tính người

Trái ngược với các cảnh quan đô thị vô nhân xưng, các tác phẩm chụp hình thể người của Egonyan mang tính cá nhân và nội tâm rõ nét. Những thân thể khỏa thân được đặt trong môi trường thân mật, thường là không gian sống quen thuộc, tránh xa bối cảnh sân khấu hóa hay phô diễn hình thức.

Cách tiếp cận của Egonyan đề cao tính đạo đức trong việc làm việc với hình thể. Thân thể không bị đối tượng hóa, mà được giữ trong mối quan hệ trực tiếp, cá nhân giữa nghệ sĩ và người mẫu. Sự kết hợp giữa bố cục có chủ ý và yếu tố ngẫu hứng cho phép hình ảnh giữ được tính sống động, không rơi vào trạng thái biểu đạt cứng nhắc hay cảm xúc áp đặt.

Hai cực – một cấu trúc tư duy

Đặt cạnh nhau, thành phố trống vắng và thân thể riêng tư không triệt tiêu nhau, mà tạo nên một trường đối thoại. Nếu đô thị của Egonyan là biểu hiện của sự xa lạ, phi nhân hóa và quy mô vượt chuẩn, thì thân thể lại trở thành điểm neo, nơi tính người được giữ lại thông qua sự mong manh và hiện diện vật lý.

Thực hành của Anastasia Egonyan không nhằm kể một câu chuyện tuyến tính, mà xây dựng một cấu trúc thị giác nơi người xem buộc phải đối diện với những giả định của chính mình về không gian, thân thể và vị trí của con người trong các cấu trúc hiện đại. Ở đó, sự im lặng của thành phố và sự hiện diện của cơ thể cùng tồn tại như hai mặt của một thực tại thị giác thống nhất.

Xem thêm:

Sự tĩnh lặng của Iceland trong thực hành nhiếp ảnh của Siarhei Yazlavetski

Tác phẩm bị lãng quên của nhiếp ảnh gia thập niên 1920 được trưng bày

Dịch & biên tập: Trung Nam
Nguồn: World Art News