Wu Guanzhong: Người họa sĩ của tâm cảm hơn là thực tại

( Ngô Quán Trung, Góc vườn )

Ngô Quán Trung là ai?
Sinh năm 1919 tại Giang Tô, Ngô Quán Trung là danh họa kiệt xuất của thế kỷ 20. Ông nổi danh với những bức phong cảnh giao thoa giữa mỹ học Đông - Tây, kết quả từ ba năm tầm sư học đạo tại Paris (1947–1950). Ông tự ví mình như "con rắn nuốt voi" – con rắn là bản sắc Trung Hoa, còn con voi là tầm ảnh hưởng từ phương Tây.

Vì sao Ngô Quán Trung được vinh danh?
Cuộc đời ông cũng ly kỳ như chính hội họa của mình. Vốn là con trai một thầy giáo làng, ông thụ giáo Lin Fengmian – "cha đẻ của chủ nghĩa hiện đại Trung Quốc".
Sau thời gian tu nghiệp tại Pháp và say mê những Pissarro, Cézanne hay Van Gogh, ông trở về nước vào năm 1950 nhưng lại rơi vào cảnh lạc lõng. Khi ấy, chính quyền ưu tiên phong cách Hiện thực Xã hội chủ nghĩa với hình tượng công nông binh mạnh mẽ.
Vào những năm 1960 đầy biến động, Wu từng phải tự tay tiêu hủy nhiều tác phẩm dầu sơn vì sợ bị tịch thu. Ông bị cấm vẽ suốt 7 năm, bị gán mác "hình thức chủ nghĩa tư sản" và phải đi lao động khổ sai. Mãi đến giữa thập niên 70, ông mới được cầm cọ trở lại và dần trở thành tượng đài nghệ thuật. Năm 2012, hiệp hội Asia Society tại New York đã tổ chức triển lãm lớn vinh danh ông, khẳng định vị thế của ông trong dòng chảy nghệ thuật Trung Quốc hiện đại.
 

Phong cách đặc trưng của ông là gì?
Đó là những bức phong cảnh quê hương đầy ám ảnh. Eric Chang (Giám đốc tại Christie’s) nhận định Wu đã "tiếp thêm sức sống mới cho hội họa Trung Hoa". Ông kết hợp tài tình bảng màu và bố cục của sơn dầu phương Tây với cốt cách, sự thanh thoát và sắc độ tinh tế của tranh thủy mặc.
"Quán Trung là họa sĩ của cảm xúc hơn là sự rập khuôn thực tế. Tranh của ông nắm bắt trải nghiệm thay vì chỉ mô phỏng thị giác," Chang chia sẻ.
Sự chuyển biến trong nghệ thuật của Quán Trung
Đi từ lối vẽ tả thực tự nhiên thuở ban đầu, càng về già, tranh của Quán Trung càng tiến gần đến sự trừu tượng. Những tác phẩm như Xuân sắc (1991) gợi nhắc đến những nét vẽ phóng khoáng và những vệt màu đầy ngẫu hứng của Jackson Pollock. Trong thế giới của Wu, mỗi chi tiết dù nhỏ nhất đều là một mắt xích không thể tách rời; chỉ cần thiếu một nét, toàn bộ cấu trúc sẽ đổ vỡ.
Giá trị trên thị trường
Tại quê nhà, tác phẩm của Quán Trung từ lâu đã là tâm điểm săn đón, đặc biệt là các sáng tác giai đoạn đỉnh cao (giữa thập niên 70 đến cuối thập niên 90). Ông được coi là một trong những cột trụ của nghệ thuật Trung Quốc hiện đại.
Trên thị trường quốc tế, tên tuổi Quán Trung ngày càng thăng hạng nhờ sự dễ cảm (so với các họa sĩ Trung Hoa khác) và hàng loạt triển lãm hồi cố quy mô toàn cầu. Thực tế, ngay từ năm 1992, ông đã là nghệ sĩ châu Á đương đại đầu tiên có triển lãm cá nhân tại Bảo tàng Anh.

Nguồn : christies

Biên soạn và dịch : Bảo Long