Willem de Kooning: Hội họa bất tận ( Phần 2 )

( Willem de Kooning: Endless Painting , Gagosian, New York, 2025 )

Những bố cục rời rạc được thấy qua nhiều năm hoạt động như những hình ảnh ẩn dụ chứ không phải là những tuyên bố mang tính biểu tượng hay dứt khoát. Ý nghĩa luôn bị trì hoãn, được đề cập đến sau đó, rồi lại bị trì hoãn một lần nữa. Tính ngẫu nhiên là hằng số. Các bức tranh đề cập đến tính thời gian và sự phân mảnh, một biểu hiện cho trải nghiệm của de Kooning về tính ngẫu nhiên của thế giới hiện đại—thiếu vắng mọi thứ ngoại trừ một điều chắc chắn: sự hữu hạn của con người.

Tất cả những điều đó đều hướng đến sự bí ẩn của các tác phẩm cuối những năm 1980. Có sáu bức tranh từ những năm 1980 , chiếm một phần tư triển lãm. Bức Untitled V (1982) là tác phẩm trừu tượng sớm nhất và thể hiện một sự chuyển tiếp từ các bức tranh trừu tượng của thập kỷ trước ở chỗ việc loại bỏ các hình thức đa sắc và các mảng trắng ngày càng mở rộng chỉ mới được thiết lập một phần. Các tác phẩm  được đánh dấu bởi kinh nghiệm như một dấu vết, và lịch sử hiện diện hơn là sự phát triển và trưởng thành hơn. Các quy ước đã được thiết lập trước đó giờ đây được phơi bày và ghi lại dưới dạng đường nét màu và hình dạng gần như trắng: vẽ như hội họa, từ chính người họa sĩ bậc thầy. Tuy nhiên, không có gì bị giản lược như vậy. Những tác phẩm này chỉ đơn giản là được cô đọng và gọn gàng. Các bức tranh cuối đời luôn được đặt trong bối cảnh với những suy đoán về cuộc đời của họa sĩ và sự suy giảm về nhận thức và thể chất. Nhưng liệu đây có phải là điều mà các bức tranh thực sự đang thể hiện, đang mã hóa?

Việc so sánh các tác phẩm trừu tượng cuối đời của Ludwig van Beethoven với những bức tranh cuối đời của de Kooning rất đáng giá: trong cả hai trường hợp, các tác phẩm cuối đời đều thay đổi về chất lượng, trở nên bí ẩn và xa cách. Cả hai họa sĩ đều xuất sắc trong việc tạo ra những hình thức mới từ các yếu tố rời rạc trước những tác phẩm cuối cùng của họ, và cả hai đều xem xét sự tồn tại của con người như một mối liên hệ liền mạch với thiên nhiên. Tôi xin kết thúc bằng đoạn viết của Theodor Adorno về các tác phẩm cuối đời của Beethoven:

“ Ông không còn gom góp phong cảnh hoang vắng và xa lạ để tạo thành một bức tranh nữa; ông tắm nó trong ánh sáng của ngọn lửa được nhóm lên bởi chủ thể khi, trung thành với ý tưởng năng động của nó, nó cố gắng bùng nổ và va chạm vào ranh giới của tác phẩm. Ngay cả những tác phẩm cuối đời cũng vẫn là những quá trình; không phải theo nghĩa phát triển, mà là sự bùng cháy giữa các thái cực không còn dung thứ cho bất kỳ trung tâm an toàn hay sự hài hòa nào vì lợi ích của sự tự phát”.

Nguồn : brooklynrai

Biên dịch : Bảo Long