Không bao giờ là quá muộn

The Spring in the Evening (1947)

Trong cuốn tự truyện năm 1952 My Life’s History, Anna Mary Robertson Moses viết: “Nếu tôi không bắt đầu vẽ tranh, có lẽ tôi đã nuôi gà. Tôi vẫn có thể làm điều đó bây giờ. Tôi sẽ không bao giờ ngồi yên trên chiếc ghế bập bênh, chờ ai đó giúp đỡ mình.”

Đối với “Grandma Moses” — cái tên mà bà được công chúng biết đến — nghệ thuật là một hành trình mới mẻ, bắt đầu khá muộn trong đời. Bà chỉ bắt đầu vẽ vào cuối độ tuổi 70, và như chính bà nói, đó là cách để “giữ mình bận rộn và tránh khỏi những điều nghịch ngợm.” Dù hội họa mang lại niềm vui, nó cũng gắn liền với một niềm tin sâu sắc của bà: một cuộc đời đáng sống là cuộc đời gắn với lao động. Khi qua đời ở tuổi 101 vào năm 1961, bà đã sáng tác hơn 1500 tác phẩm.

Triển lãm “Grandma Moses: A Good Day’s Work” khai mạc ngày 24 tháng 10 năm 2025 và kéo dài đến 12 tháng 7 năm 2026 tại Smithsonian American Art Museum. Các giám tuyển tái nhìn nhận nghệ sĩ Mỹ mang tính biểu tượng này, làm nổi bật cách mà quan niệm của Moses về việc sáng tạo nghệ thuật gắn liền với lao động, sự sáng tạo và việc gìn giữ ký ức. Thông qua tranh vẽ, ảnh chụp, hiện vật và chính lời kể của bà, triển lãm nhằm khắc họa cách bà nhìn nhận bản thân và công việc của mình.

Black Horses (1942)

Sinh năm 1860 tại vùng nông thôn Greenwich, bang New York, Moses rời nhà từ năm 12 tuổi để làm thuê. Năm 27 tuổi, bà kết hôn với Thomas Salmon Moses, và hai người chuyển đến thung lũng Shenandoah, bang Virginia. Tại đây, họ gây dựng một trang trại bò sữa và có 10 người con (trong đó 5 người sống đến tuổi trưởng thành). Không bao giờ ngơi nghỉ, Moses còn góp phần nuôi sống gia đình bằng việc làm bơ để bán.

Mười tám năm sau, họ quay trở lại New York. Chồng bà qua đời vào năm 1927, nhưng bà vẫn tiếp tục quản lý trang trại với sự hỗ trợ của con trai. Bà cũng theo đuổi nghề thêu, tạo nên những bức tranh thêu lấy cảm hứng từ các bản in và bưu thiếp của Currier and Ives. Khi bệnh viêm khớp khiến bà không thể tiếp tục công việc này, bà chuyển sang vẽ tranh. Những sáng tác của bà là sự hòa trộn giữa quan sát thực tế, ký ức cá nhân, lịch sử dân tộc và những câu chuyện gia đình.

Nguồn : artandantiquesmag

Biên dịch và soạn : Tú Uyên