Nhìn lại triển lãm “Chuyện mình” của hoạ sĩ Đoàn Đức Hùng

Vào 26 tháng 8 ba năm về trước, hoạ sĩ Đoàn Đức Hùng đã khai mạc triển lãm cá nhân đầu tiên mang tên Chuyện mình tại Le Lycee Artspace, Đà Lạt. 

Triển lãm “Chuyện mình” của hoạ sĩ Đoàn Đức Hùng vào năm 2023 (Nguồn: Báo Thể thao & Văn hoá)

Gần 80 tác phẩm sơn dầu được giới thiệu trong triển lãm, tuyển chọn từ hơn 100 bức tranh anh sáng tác trong khoảng 5 năm. Đó là những câu chuyện rất gần gũi: gia đình, bạn bè, hàng xóm, xưởng vẽ hay những góc nhỏ trong đời sống thường ngày. Không tìm kiếm một chủ đề quá lớn, Đoàn Đức Hùng bắt đầu từ chính những gì anh đã sống cùng và quan sát mỗi ngày.

Sinh năm 1983 tại Hải Phòng, Đoàn Đức Hùng từng theo học thiết kế và làm việc trong lĩnh vực kiến trúc trước khi dành toàn bộ thời gian cho hội họa. Khoảng năm 2015, anh bắt đầu theo đuổi con đường hội họa chuyên nghiệp. Xuất phát điểm ấy phần nào lý giải sự tương phản trong cách anh làm việc: nếu kiến trúc gắn với cấu trúc và tính toán, thì trong hội họa, Hùng chủ động tìm đến sự tự do của cảm xúc và trực giác.

Tranh của Đoàn Đức Hùng thuộc khuynh hướng biểu hiện, với những nét cọ mạnh và dứt khoát, lớp màu dày cùng hình thể được giản lược theo cảm nhận của người vẽ. Những gam nâu đất, xanh lam xám, vàng đậm xuất hiện khá thường xuyên, bên cạnh những mảng màu tươi tạo điểm nhấn. Các nhân vật trong tranh không được mô tả theo hướng tả thực; thay vào đó, đường nét và màu sắc được đẩy lên để diễn tả trạng thái, không khí và cảm xúc.

Điều này thể hiện rõ trong Chuyện mình. Những người xuất hiện trong tranh trước hết là những người Hùng quen biết, nhưng khi đi vào hội họa, họ không còn đơn thuần là những chân dung cụ thể. Một gương mặt, một dáng ngồi hay một không gian có thể được biến đổi theo cảm nhận của người họa sĩ. Bởi vậy, cái riêng tư trong đề tài không khiến triển lãm trở nên khép kín. Ngược lại, chính những câu chuyện đời thường ấy tạo ra điểm kết nối với người xem.

Giám tuyển Lê Thiết Cương từng gọi cách vẽ của Đoàn Đức Hùng là “đốn vẽ”. Trước khi đặt nét cọ đầu tiên, anh thường dành thời gian ngồi trước nhân vật, quan sát và trò chuyện cho đến khi cảm xúc được tích tụ đủ. Nhưng khi bắt đầu vẽ, mọi thứ diễn ra rất nhanh và liền mạch. Cách làm ấy tạo nên một đặc điểm dễ nhận thấy trong tranh của Hùng: bề mặt tranh luôn có cảm giác như đang chuyển động, như thể người xem vẫn có thể nhìn thấy nhịp điệu trong quá trình sáng tác của anh.

Hùng không cố xây dựng một phong cách duy nhất cho mình. 

Anh từng chia sẻ rằng bản thân không thích sự gò bó và khi vẽ thường để cảm xúc dẫn đường, đồng thời tập trung hoàn thiện tác phẩm tốt nhất có thể. Vì thế, dù cùng thuộc tinh thần hội họa biểu hiện, tranh của anh không hoàn toàn bị giới hạn bởi một công thức tạo hình cố định. Điều quan trọng hơn với người họa sĩ là giữ được sự chân thật của cảm xúc trong từng tác phẩm.

Trước Chuyện mình, Đoàn Đức Hùng đã tham gia nhiều triển lãm nhóm trong nước và quốc tế, đồng thời nhận một số giải thưởng tại Triển lãm Mỹ thuật Hải Phòng. Tuy nhiên, phải đến năm 2023 anh mới thực hiện triển lãm cá nhân đầu tiên. Việc lựa chọn những tác phẩm được sáng tác trong nhiều năm để cùng xuất hiện trong một triển lãm cũng khiến Chuyện mình giống như một lần nhìn lại chặng đường riêng của người họa sĩ: những con người đã gặp, những nơi đã sống và những cảm xúc đã được tích lũy dần qua thời gian.

Nhìn lại Chuyện mình sau ba năm, có lẽ điều còn lại không nằm ở một tuyên ngôn nghệ thuật quá rõ ràng, mà ở cách Đoàn Đức Hùng lựa chọn bắt đầu từ đời sống của chính mình. Anh vẽ những gì quen thuộc, nhưng không sao chép chúng; anh giữ lại con người và câu chuyện phía sau, rồi chuyển chúng thành màu sắc, đường nét và nhịp điệu của riêng mình.

Tên gọi Chuyện mình vì thế cũng không chỉ nói về một người. Khi một họa sĩ đủ thành thật với những điều gần gũi nhất trong đời sống, câu chuyện riêng ấy có thể mở ra những liên tưởng rất khác ở người xem. Một khuôn mặt, một căn phòng hay một dáng người trong tranh có thể thuộc về Hùng, nhưng cảm giác về những điều thân thuộc mà chúng gợi lên thì không còn chỉ là của riêng anh.

Xem và sưu tầm tác phẩm của Đoàn Đức Hùng tại Vanvi Gallery.

***

Tác giả: Gia Phương

Nguồn tranh: Báo Lao Động 

Đọc thêm: 

Họa sĩ Đoàn Đức Hùng: Bộ sưu tập hội họa biểu hiện tại Vanvi Gallery

Tranh sơn dầu của hoạ sĩ Đoàn Đức Hùng