-
-
-
Tổng tiền thanh toán:
-
Tin tức
Hai Con Đường, Một Di Sản: Anita Magsaysay-Ho và Nena Saguil
![]()
"Night Market", 1954, egg tempera on board
Trong ánh mắt của nhà phê bình nghệ thuật Cid Reyes lóe lên một tia say mê khi ông nói về công việc của mình. Đã dành nhiều năm cuộc đời cho nghệ thuật, Reyes đã phỏng vấn rất nhiều nghệ sĩ trong suốt sự nghiệp, đi sâu vào những thế giới nội tâm độc đáo và lập dị của từng người. Thế nhưng, ông vẫn nhấn mạnh một câu hỏi trung tâm chưa có lời giải đáp: Vì sao nghệ sĩ làm những gì họ làm? Vì sao họ lại dành quá nhiều thời gian để biểu đạt một ngôn ngữ thị giác vừa chính xác đến mức tuyệt đối, lại vừa khó nắm bắt cùng lúc? Có rất nhiều nghệ sĩ mà tác phẩm của họ gợi lên câu hỏi này. Từ những suy ngẫm đó, Reyes hướng sự chú ý đến các tác phẩm sống động và vang dội của hai nữ nghệ sĩ có vai trò định hình quan trọng bậc nhất của đất nước: Anita Magsaysay-Ho và Nena Saguil.
Material Inspirations quy tụ các tác phẩm của hai nghệ sĩ tiên phong này trong lịch sử mỹ thuật Philippines, đồng thời xem xét cuộc đời và nghệ thuật của họ. Triển lãm trưng bày ảnh tư liệu và văn bản lưu trữ, làm nổi bật ảnh hưởng của hai người phụ nữ này “bất chấp một thế giới nghệ thuật… được lèo lái bởi các bậc thầy và chế độ phụ quyền,” theo lời giám tuyển Patrick Flores. Trong những lát cắt tiểu sử ấy có các trích đoạn từ tác phẩm quan trọng của Reyes, Conversations on Philippine Art (1989). Triển lãm giới thiệu những trang phỏng vấn của ông với Magsaysay-Ho và Saguil. Trọng tâm của chương trình là cảm quan vật liệu độc đáo của chính các nghệ sĩ: Magsaysay-Ho với chất liệu sơn trứng tempera rực rỡ, còn Saguil với bút mực đầy mê hoặc. Flores mời gọi người xem quan sát cách mà đời sống và quá trình sáng tác nghệ thuật có thể được đan cài với nhau một cách tinh tế.
Trong ngôi đền các bậc danh họa của nghệ thuật Philippines, Magsaysay-Ho và Saguil giữ những vị trí riêng biệt, đặc biệt là đối với các nghệ sĩ nữ. Magsaysay-Ho là thành viên nữ duy nhất của Thirteen Moderns— mười ba người tiên phong của nghệ thuật hiện đại Philippines. Trong khi đó, Saguil được xem là một trong những nghệ sĩ trừu tượng đầu tiên của đất nước. Triển lãm làm nổi bật cách mà hai nghệ sĩ này — những người bạn và bạn học tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật thuộc Đại học Philippines (UP College of Fine Arts) — đã đi theo những con đường sống hoàn toàn khác nhau, nhưng vẫn xây dựng được những sự nghiệp sáng tác đồ sộ và sung mãn.
Khi bàn về triển lãm này, Reyes nhớ lại một “sự tinh tế” nơi Anita Magsaysay-Ho. Bà mang dáng vẻ đoan trang, nữ tính trong cách ứng xử của mình, cả trong đời sống lẫn trong nghệ thuật. Các tác phẩm của bà khắc họa phụ nữ trong những cảnh sinh hoạt thôn quê đời thường: làm nông, buôn bán, đánh cá hay nấu nướng. Người xem có thể dễ dàng so sánh tác phẩm của bà với tranh của Amorsolo, nhưng Magsaysay-Ho chưa bao giờ muốn vẽ theo ông. Thay vì chủ nghĩa lý tưởng hóa, tranh của bà gợi lên một nguồn năng lượng tự nhiên hơn — một cái nhìn cho thấy sự thấu hiểu và tôn trọng thực sự đối với các nhân vật được khắc họa. Triển lãm nhấn mạnh một câu nói của chính nghệ sĩ: “Tôi hiểu rất rõ sức mạnh, sự cần cù và phẩm giá lặng lẽ của phụ nữ Philippines, bởi tôi cũng là một trong số họ.”
Magsaysay-Ho có một đời sống gia đình truyền thống. Bà là người nội trợ và một người mẹ tận tụy. Tuy vậy, mỗi khi có thời gian riêng cho bản thân, bà lại dành trọn cho nghệ thuật. Những người phụ nữ trong tranh của bà cũng là những chủ thể chủ động trong câu chuyện của chính mình, chứ không chỉ là hình ảnh đại diện bề ngoài. Được trưng bày trong triển lãm là tác phẩm "Mga Tagapagluto" (1952), một trong số nhiều tác phẩm mà bà đặc biệt nhấn mạnh vào đôi mắt của các nhân vật, khiến biểu cảm của họ trở nên sống động. Magsaysay-Ho chịu ảnh hưởng sâu sắc từ nền giáo dục mỹ thuật cổ điển, nhưng cảm quan nghệ thuật của bà lại mang tinh thần rất hiện đại và, vào thời điểm đó, thực sự mang tính đổi mới.
Nguồn : Art+ Magazine
Biên dịch và soạn : Tú Uyên