Giovanni Segantini: Cuộc đời bi kịch của người họa sĩ say mê núi non

Giovanni Segantini là họa sĩ người Ý nổi tiếng với tình yêu đặc biệt dành cho núi non và tuyết trắng. Những bức tranh phong cảnh của ông ghi lại vẻ đẹp thanh bình nhưng cũng đầy hùng vĩ của dãy Alps, vùng đất gắn bó với phần lớn cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của ông. Cuộc đời và nghệ thuật của Segantini cũng vì thế luôn gắn liền với những ngọn núi, ánh sáng và thiên nhiên hùng vĩ. 

Phong cách nghệ thuật

“Mountain Landscape” (1898) 

Giovanni Segantini (1858 - 1899) là một trong những đại diện tiêu biểu của Chủ nghĩa Phân sắc (Divisionism) tại Ý. Khuynh hướng hội họa này kế thừa chủ nghĩa hàn lâm lâu đời của hội họa Ý, đồng thời tiếp thu những đổi mới từ các họa sĩ Tân Ấn tượng (Neo-Impressionism) và Chủ nghĩa Điểm sắc (Pointillism) của Pháp.

Khác với các họa sĩ Chủ nghĩa Điểm sắc sử dụng vô số chấm màu nhỏ để tạo hiệu ứng thị giác, các họa sĩ của Chủ nghĩa Phân sắc chia những nét cọ thành các dải màu mảnh, thường được gọi là "filaments" (sợi màu). Những tranh sơn dầu của Segantini nổi bật nhờ cách xử lý ánh sáng và màu sắc đặc trưng của Chủ nghĩa Phân sắc. Cách xử lý này giúp tăng cường độ rực rỡ của màu sắc, tạo nên cảm giác ánh sáng tự nhiên lan tỏa trên toàn bộ bề mặt tranh.

Tuổi thơ

“Return from the woods” (1890) 

Tuổi thơ của Segantini là chuỗi ngày đầy biến cố. Mẹ ông qua đời khi ông mới bảy tuổi. Không lâu sau, cha ông gửi Segantini cho người chị cùng cha khác mẹ là Irene chăm sóc rồi rời đi tìm việc làm. Chỉ một năm sau, cha ông cũng qua đời, để lại Irene và Giovanni trong cảnh nghèo khó.

Cuộc sống thiếu thốn khiến Segantini từng bỏ nhà ra đi và sau đó được một vị linh mục cưu mang. Dù không biết đọc hay viết, cậu bé lại sớm bộc lộ năng khiếu hội họa. Nhận ra tài năng ấy, vị linh mục đã khuyến khích, dìu dắt và tạo điều kiện để Segantini thực hiện những bức vẽ đầu tiên. Chính sự động viên ấy đã mở ra con đường nghệ thuật, đưa ông trở thành một trong những họa sĩ tranh phong cảnh tiêu biểu của nước Ý.

Tình yêu

“The Punishment of Lust” (1891)

Năm 21 tuổi, Giovanni Segantini gặp Luigia Pierina Bugatti, em gái của một người bạn và thường được gọi bằng biệt danh "Buci". Hai người nhanh chóng nảy sinh tình cảm, nhưng không thể kết hôn vì Segantini không có quốc tịch hợp pháp. Ông sinh ra trong một gia đình người Ý tại Trentino, vùng đất khi đó thuộc Đế quốc Áo - Hung, song lại không sở hữu giấy tờ công dân của cả Áo lẫn Ý. Dẫu vậy, cả hai vẫn quyết định chung sống bên nhau, bất chấp sự phản đối và những lời dị nghị từ cộng đồng địa phương. 

Những năm cuối đời

“Death” (1898 - 1899) 

Sau thời gian bị các chủ nợ truy đòi, Segantini đưa gia đình chuyển đến thung lũng Engadin ở Thụy Sĩ. Cuộc sống mới giúp ông có điều kiện theo đuổi niềm đam mê vẽ ngoài trời (en plein air), cách làm việc mà ông luôn yêu thích. 

Khung cảnh hùng vĩ của dãy Alps với những con đèo, sườn núi và bầu không khí trong trẻo nhanh chóng trở thành nguồn cảm hứng lớn cho các bức tranh phong cảnh cũng như nhiều tranh nghệ thuật khác của Segantini. Để thuận tiện cho việc sáng tác, Segantini còn tự thiết kế một xưởng vẽ di động trên núi, đủ để cất giữ những tấm toan khổ lớn ngay tại nơi làm việc qua đêm.

Thế nhưng, việc liên tục làm việc giữa khí hậu khắc nghiệt trên vùng núi cao đã khiến sức khỏe của ông suy kiệt. Segantini mắc bệnh viêm phúc mạc cấp tính và lên cơn đau khi vẫn đang miệt mài vẽ tranh trên núi. Hai tuần sau, ông qua đời ở tuổi 41, khép lại cuộc đời ngắn ngủi nhưng để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử hội họa Ý với những tác phẩm sơn dầu giàu cảm xúc. 

Biên dịch: Nguyễn Thùy Linh

Nguồn: Giovanni Segantini: The Tragic Life of a Mountain Lover