Sự chuyển động trong nghệ thuật của Kazuo Shiraga

( Kazuo Shiraga,  Tác phẩm không tên , 1962 )

Nghệ thuật của Kazuo Shiraga (白髪 一雄) không chỉ đơn thuần là hội họa mà còn là trình diễn. Có một nguồn năng lượng không thể phủ nhận trong các tác phẩm trừu tượng của Shiraga, đặt quá trình sáng tạo lên hàng đầu trong thẩm mỹ của ông.

Những nét vẽ của ông mang đậm tính vật chất, gần như là ẩn dụ cho kỹ thuật thể chất đặc biệt của Shiraga, một phương pháp sử dụng toàn bộ cơ thể của nghệ sĩ để thực hiện: "Tôi muốn vẽ như thể đang lao vào chiến trường, dốc hết sức mình đến kiệt sức."

Sinh ra ở Amagasaki năm 1924, ông theo học Trường Hội họa Đặc biệt Thành phố Kyoto vào cuối những năm 1940, nghiên cứu phong cách nihonga truyền thống đã định hình văn hóa thị giác Nhật Bản từ thời kỳ Minh Trị đầu thế kỷ XX. Lấy cảm hứng từ phong trào biểu hiện trừu tượng ở Mỹ vào những năm 1950, Shiraga đã thành lập phong trào “Zero Kai” cùng ba nghệ sĩ khác trước khi sáp nhập với nhóm Gutai vào năm 1955.

Gutai có nghĩa là "tính cụ thể", thể hiện nguyên tắc của nhóm là tương tác trực tiếp với nghệ thuật bằng nhiều kỹ thuật và chất liệu khác nhau, nghiên cứu sự tương tác giữa hành động và vật chất. Mục tiêu của họ là trừu tượng hóa hoàn toàn, bác bỏ lối thể hiện truyền thống để nhấn mạnh vào hành động sáng tạo và bản sắc khái niệm của tác phẩm. Nghệ thuật của họ là sự tôn vinh triệt để chủ nghĩa cá nhân, một cuộc nổi dậy chống lại chế độ toàn trị của Nhật Bản trong Thế chiến thứ hai.

Một trong những tác phẩm quan trọng của Shiraga, định hình hướng đi của Gutai, là "Thử thách bùn" năm 1955, một "bức tranh trình diễn" trong đó nghệ sĩ tự ném mình gần như khỏa thân vào bùn ướt, nặn hình chất liệu bằng từng tấc cơ thể trong những chuyển động năng động và khó đoán. Cuộc đấu vật này dựa trên truyền thống sumo Nhật Bản, mặc dù bị biến tấu và chuyển đổi một cách dữ dội thành một màn trình diễn sân khấu độc diễn, một cuộc đấu tranh giữa con người và môi trường.

Nghệ thuật của Shiraga là sự tương tác liên tục với không gian, cả trong quá trình sáng tạo và tiếp nhận. Những bức ảnh ghi lại quá trình làm việc của nghệ sĩ đóng vai trò không thể thiếu trong việc hiểu các tác phẩm của ông. Được chụp lại khi ông đu dây từ trần nhà và dùng chân nhúng sơn quét lên tranh, chính trong những hình ảnh này, phương pháp sáng tác của ông mới thực sự được bộc lộ. Việc xem xét các bức tranh của ông trong bối cảnh này mang lại một sự gợi cảm và cảm nhận nhất định về kết cấu và hình thức, vốn được thể hiện sâu sắc qua cá tính của người nghệ sĩ, tạo nên những bố cục độc đáo và không thể lặp lại.

Gutai, dù ban đầu không được đón nhận nồng nhiệt, hiện nay được giới chuyên môn công nhận là một trong những khoảnh khắc có ảnh hưởng nhất trong lịch sử nghệ thuật hiện đại, cả ở Nhật Bản và quốc tế, truyền cảm hứng cho các phong trào như Happenings, Fluxus và Chủ nghĩa Hành động Vienna. Ngày nay, các tác phẩm của Shiraga được trưng bày trong nhiều bộ sưu tập quan trọng như Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Hara ở Tokyo, Bảo tàng Nghệ thuật Dallas, và Gutai được quốc tế ca ngợi, được giới thiệu trong một triển lãm tổng quan tại Guggenheim ở New York năm 2013 và tại Biennale Venice năm 2009. Mặc dù nhiều tác phẩm của Shiraga đã hơn 60 năm tuổi, cách tiếp cận độc đáo của ông đối với nghệ thuật trừu tượng vẫn mang tính phổ quát, một sự kích hoạt giải phóng về mặt tinh thần và xã hội đối với khả năng thể chất và sự siêu việt về mặt thẩm mỹ.

Nguồn : unitlondon

Biên dịch : Bảo Long